U vrlo direktnom istupu Steinmeier, čija je funkcija uglavnom ceremonijalna pa mu daje više prostora za otvorene političke poruke nego aktivnim zvaničnicima, zauzeo je znatno kritičniji stav od kancelara Fridriha Merca, koji je dosad izbjegavao da jasno odgovori na pitanje o zakonitosti rata.
“Naša spoljna politika ne postaje uvjerljivija samo zato što kršenje međunarodnog prava ne nazivamo kršenjem međunarodnog prava. To moramo reći i za rat u Iranu. Jer je, po mom mišljenju, taj rat protivan međunarodnom pravu”, rekao je Štajnmajer u govoru u Ministarstvu spoljnih poslova.
“Njemačka mora primijeniti pouke iz oslobađanja pretjerane ovisnosti o Rusiji”
Dodao je i kako gotovo uopšte ne sumnja da obrazloženje o navodno neposrednoj prijetnji američkim ciljevima ne stoji. Rat je nazvao nepotrebnim i “katastrofalnom greškom”, a pritom ustvrdio da je Trampov povratak u Bijelu kuću izazvao jednako dubok lom u njemačkoj spoljnoj politici kao i ruska invazija na Ukrajinu.
“Kao što vjerujem da nema povratka odnosima s Rusijom na stanje prije 24. februara 2022, tako vjerujem da nema povratka ni transatlantskim odnosima na stanje prije 20. januara 2025”, istakao je Štajnmajer.
Njemačka, dodao je, mora izvući pouke iz razdoblja u kojem se oslobađala “pretjeranih zavisnosti” o Rusiji i sada ih primijeniti na odnos prema SAD, posebno u odbrani i tehnologiji, koje se direktno prevode u moć.
“Evropa ima talent, tržišta, prilike i etičke standarde”
Njemačke vlasti već neko vrijeme naglašavaju potrebu stvaranja alternativa tehnologiji kojom dominiraju Amerikanci, posebno zbog zabrinutosti u vezi s američkim pristupom podacima i infrastrukturi.
Štajnmajer je pritom upozorio i na širi privredni kontekst. Kina je u prvih osam mjeseci 2025. ponovno postala najveći trgovinski partner Njemačke, prestigavši SAD nakon što su veće carine pogodile njemački izvoz. Trgovinska razmjena SAD i Njemačke u tom je razdoblju iznosila više od 163 milijarde evra.
Kao primjer tehnološke zavisnosti spomenuo je i nedavni sukob Pentagona i Anthropica u vezi sa bezbjednosnim ogradama za vještačku inteligenciju, rekavši da bi to za Evropu mogao biti poziv na buđenje, ali i prilika. “Evropa kao tehnološki centar ima talenat, tržišta, prilike i, što je važno, etičke standarde. Na tome bi trebalo da gradimo”, poručio je njemački predsjednik, prenosi index.hr.
