Iako su evropski lideri već obećali pomoć u obezbjeđivanju plovnog puta čim borbe prestanu, Francuska, Njemačka i Ujedinjeno Kraljevstvo svjesni su da preuzimaju obavezu finansiranja izuzetno skupe i visokorizične operacije.
Riječ je o pratnji brodova i uklanjanju mina u Ormuskom moreuzu, što zahtijeva angažovanje najmodernijeg pomorskog naoružanja. Obećanje ovih zemalja nije “blanko ček”, istakao je jedan diplomata, dodajući da su spremni da pomognu, ali isključivo pod uslovima koji bi zaštitili evropske strateške interese.
Čak i ako operacija razminiranja ne bude neophodna, Evropa će još dugo trpjeti posljedice rata na energetske zalihe. Povratak na staro djeluje nemoguć, naročito jer bi komercijalni brodovi mogli plaćati visoke naknade za prolazak koje prije rata nisu postojale.
Te nove “putarine” za privilegiju plovidbe predstavljale bi trajni trošak za evropsku privredu koja se već bori s inflacijom.
“To je obrazac”, upozorio je Načo Sančez Amor, španski poslanik u Odboru za spoljne poslove Evropskog parlamenta.
On ističe da se Evropa nalazi u nezavidnoj poziciji stalnog finansijera tuđih kriza.
“U Gazi ćemo platiti obnovu. U Ukrajini plaćamo rat, i to u ovom trenutku praktično sami. Sada bismo mogli plaćati i čišćenje Ormuskog moreuza”.
Šta su SAD zapravo postigle u Iranu i po koju cijenu?
Njegova kritika ide i prema savezu, navodeći da bi NATO trebalo da se zasniva na uzajamnoj lojalnosti, ali da u ovoj krizi to jednostavno ne funkcioniše.
Francuski predsjednik Emanuel Makron, koji se zbog rata sukobio s Trampom, najavio je grupu od 15 zemalja za obnovu saobraćaja čim se steknu uslovi.
Ali, istorijske paralele ukazuju na ogromne troškove; slične operacije iz osamdesetih danas bi, prilagođene inflaciji, premašile milijardu dolara. Prema izvorima iz diplomatskih krugova, Evropa zapravo pati od sopstvene relativne slabosti na svjetskoj sceni.
Bez “tvrde moći” kojom bi mogla nametnuti svoju volju, kontinent ostaje zarobljen u pokušajima pregovaranja i korišćenju ograničenih poluga kako bi se izvukao iz situacija u kojima samo nastoji da minimizuje štetu koju su izazvali drugi akteri.
