Pitanje je, kad se nađe izvan ove zone, koliko visoku temperaturu ljudsko tijelo uopšte može da podnese? Uprkos brojnim, mahom vojnim istraživanjima, na ovo pitanje nema jednog opšteg, a preciznog odgovora.
Ipak, najnovija naučna istraživanja objavljena u časopisu Nature pokazuju da je ta granica znatno niža nego što se ranije vjerovalo i da direktno zavisi od vlažnosti vazduha i godina starosti.
Dok se dugo smatralo da zdrav čovjek pri ekstremnoj vlažnosti može da izdrži do 35°C, noviji eksperimenti otkrivaju da je kritična tačka za mlade ljude zapravo između 26°C i 34°C, dok je za stariju populaciju prag još niži – od 21°C do 34°C (mjereno na vlažnom termometru, gdje telo gubi sposobnost rashlađivanja znojenjem).
Uticaj više faktora
Različite osobe mogu da izdrže različite temperaturne ekstreme, a to zavisi i od načina odijevanja, fizičkih aktivnosti, strujanja vazduha i zaklonjenosti od sunca. I prije svega, od vlažnosti vazduha.
Pri vrlo visokoj relativnoj vlažnosti vazduha čovjek može biti ugrožen već na 36 stepeni Celzijusa, dok u pustinjama, gdje je vazduh izuzetno suv, ljudi mogu desetak minuta da izdrže i na temperaturi od 60 stepeni.
Kako bi održao tjelesnu temperaturu na oko 37 stepeni, organizam pri visokim temperaturama vazduha suvišnu toplotu oslobađa prije svega kroz isparavanje, odnosno znojenjem. Međutim, ako je relativna vlažnost oko njega visoka, isparavanje je usporenije i čovjek doživljava da je spoljna temperatura viša od one koju mjere termometri. Zbog toga se u prognozi i koristi takozvani toplotni indeks kakav od 1978. primjenjuje američka, kao i većina evropskih meteoroloških organizacija, a između ostalih i naš RHMZS.
U Kanadi je još od 1965. u upotrebi takozvana Humideks skala, dok se danas vaši telefoni oslanjaju na RealFeal skalu kompanije “AccuWeather”. Ustaljeno se smatra da na temperaturi višoj od 54 stepena Celzijusa ljudskom organizmu neizbježno slijedi toplotni udar.
Ovaj oblik hipertermije može da se dogodi i na daleko nižim temperaturama, a na to mogu da utiču lijekovi, alkohol, starost, ali i druge okolnosti. Sportisti koji se takmiče na toploti mogu biti u opasnosti, a statistike bilježe da su česte žrtve toplote djeca zaboravljena u nerashlađenim automobilima, prenosi mondo.rs.
Šta je toplotni udar?
Toplotni udar je ekstremno stanje termičkog stresa i dovodi do rasta tjelesne temperature za svega nekoliko minuta, vrtoglavice, krvarenja, kolapsa kardiovaskularnog sistema, konvulzija, kome, otkazivanja mišića i organa i u najtežem slučaju, do smrti.
Naravno, pri ovdašnjim temperaturama, ma kako bile neprijatne, ne treba da brinete sve dok boravite u provjetrenim, vještački rashlađenim prostorijama, uzimate dovoljno tečnosti i izbjegavate direktno izlaganje suncu u najtoplijem dijelu dana.
