Rezultati dodatno komplikuju odnose unutar njemačke vladajuće politike i pokazuju da tradicionalne stranke sve teže zadržavaju birače.
AfD prvi u Meklenburgu-Zapadnom Pomorju
AfD je na izborima u toj saveznoj pokrajini osvojio 38,3 odsto glasova i završio ispred SPD-a, koji je dobio 35,5 odsto.
CDU je doživio istorijski loš rezultat. Sa 4,9 odsto nije prešao izborni prag za ulazak u pokrajinski parlament, što je najlošiji rezultat CDU-a na pokrajinskim izborima u poslijeratnoj istoriji Njemačke, navodi Reuters.
AfD je tako po drugi put ovog mjeseca osvojio prvo mjesto na pokrajinskim izborima, nakon uspjeha u Saksoniji-Anhaltu.
Ipak, rezultat sam po sebi ne znači da će AfD formirati pokrajinsku vladu. Druge velike stranke zasad isključuju koaliciju s tom strankom, pa će formiranje većine zavisiti od drugih kombinacija.
Ljevica pobijedila u Berlinu
U Berlinu je najviše glasova osvojila Ljevica, sa 25,3 odsto. AfD je završio na 16,3 odsto, dok je CDU izgubio dio podrške u odnosu na prethodne izbore.
Ljevica je kampanju velikim dijelom usmjerila na stambenu krizu, visoke kirije i pitanje dostupnosti stanovanja. Mogući sastav buduće pokrajinske vlade zavisiće od pregovora sa SPD-om i Zelenima.
Merc ostaje kancelar, ali pritisak raste
Rezultati predstavljaju novi politički problem za kancelara Fridriha Merca. Njegov CDU je doživio velike gubitke, dok je AfD nastavio da širi podršku na pokrajinskom nivou.
Merc je rezultate već opisao kao “katastrofu”, ali je poručio da namjerava da ostane na funkciji i nastavi sa svojim reformama.
Unutar CDU-a sada se otvara pitanje koliko će ovi rezultati uticati na podršku kancelaru i njegovu sposobnost da sprovede najavljene ekonomske i druge reforme.
Ekonomija ostaje jedno od ključnih pitanja
Izbori su održani u trenutku kada se Njemačka suočava sa dugotrajnim ekonomskim problemima, visokim troškovima života i pritiskom na industriju.
Reuters navodi da su upravo ekonomska stagnacija, cijene energije i životni troškovi bili među važnim temama kampanje. Dio birača zbog toga se okreće strankama izvan tradicionalnog političkog centra.
U Meklenburgu-Zapadnom Pomorju dodatnu ulogu imaju i stavovi o ratu u Ukrajini i odnosima s Rusijom, dok AfD zagovara promjenu njemačke energetske politike i obnovu ekonomskih veza s Rusijom.
Šta izbori znače za Njemačku?
Rezultati pokazuju da se politička scena dodatno fragmentira. AfD jača na desnici, Ljevica je ostvarila značajan rezultat u Berlinu, dok tradicionalne stranke poput CDU-a i SPD-a moraju računati na težu borbu za birače.
Za sada je prerano govoriti o promjeni vlasti na saveznom nivou. Međutim, izbori u dvije pokrajine povećavaju pritisak na Merca i CDU i pokazuju da će ekonomska pitanja, migracije, energija i odnos prema Rusiji ostati među najvažnijim političkim temama u Njemačkoj.
Šta promjene znače za Evropu?
Njemačka je najveća ekonomija Evropske unije i jedna od ključnih država za donošenje odluka u Briselu, pa promjene na njenoj političkoj sceni imaju značaj i izvan njenih granica.
Jačanje AfD-a i veća fragmentacija političke scene mogu dodatno otežati formiranje stabilnih većina i postići dogovor o pitanjima koja su važna za cijelu EU. Među njima su podrška Ukrajini, evropska bezbjednost, migracije, energetska politika i odnos prema Sjedinjenim Američkim Državama i Rusiji.
Posebno je važan odnos prema ratu u Ukrajini. AfD zagovara promjenu sadašnje politike prema Rusiji i protivi se nastavku vojne pomoći Ukrajini, dok njemačka savezna vlada i druge velike stranke imaju drugačije stavove.
Za evropske partnere zato će biti važno kako će se rezultati pokrajinskih izbora odraziti na unutrašnje odnose u Njemačkoj. Za sada oni ne mijenjaju sastav savezne vlade, ali pokazuju da se politička podrška u najvećoj članici EU mijenja i da će pitanja ekonomije, sigurnosti, migracija i odnosa prema Rusiji ostati važna i na evropskom nivou.
