Posljednjih 15 godina globalnim tržištima dominirale su američke tehnološke kompanije. Investiciona teza za ulaganje u Evropu, zasnovana na velikom investicionom ciklusu koji je podstaknut javnim politikama, tokom 2026. godine dobija sve više pažnje. Među argumentima su rast zarada, fiskalni podsticaji u Evropi i relativno niže valuacije u odnosu na američko tržište.
Evropa danas ima zanimljivu kombinaciju tri okolnosti koje se rijetko pojavljuju istovremeno: oporavak i ubrzanje korporativnih zarada, veliki višegodišnji investicioni ciklus i još uvijek niže valuacije od američkog tržišta. To je kvalitativno drugačija investiciona priča od one koju smo slušali između 2010. i 2020. godine.
Sve više investitora smatra da Evropa ima bolji ciklus kapitalnih ulaganja, rastuće državne investicije i veće fiskalne podsticaje, prenosi Blumberg Adria.
Evropa nije opklada na oporavak privrede, već opklada na stratešku autonomiju. Energetska nezavisnost, modernizacija elektroenergetske mreže, tehnološki suverenitet i odbrambena spremnost stvaraju višegodišnji investicioni ciklus koji bi mogao dovesti do natprosječnog rasta zarada evropskih kompanija u sektorima energetike, industrije, odbrane i specijalizovane tehnologije.
Za razliku od SAD, gdje su tržišni prinosi uglavnom zavisili od digitalnih platformi i vještačke inteligencije, Evropa danas ulaže u fizičku infrastrukturu, energetsku bezbjednost, odbranu i industrijsku autonomiju. Upravo su to sektori koji stvaraju dugoročne tokove porudžbina i vidljiv rast prihoda.
Posebno je zanimljivo što se tri velika investiciona ciklusa međusobno dopunjuju: energetska autonomija i elektrifikacija, tehnološka autonomija i odbrambena autonomija.
Sva tri zahtijevaju fizički kapital. To je važno jer je Evropa dugo imala problem upravo sa nedostatkom kapitalnih ulaganja. Sada imamo situaciju u kojoj države, institucije Evropske unije i privatni sektor istovremeno ulažu.
Stotine milijardi evra za elektroenergetske mreže
Evropska komisija procjenjuje da će do 2030. godine biti potrebno oko 584 milijarde evra ulaganja u elektroenergetske mreže, što predstavlja jedan od najvećih infrastrukturnih programa u evropskoj istoriji.
Dugoročne potrebe su još veće. Procjene povezane s evropskim „paketom za mreže“ ukazuju na približno 730 milijardi evra za distributivne i 472 milijarde evra za prenosne mreže do 2040. godine.
Od toga bi trebalo da profitiraju kompanije poput njemačkog „Simens enerdžija“, francuskog “Šnajder elek t rika”, ali i “Končara”, kao i kompanije ABB, “Prajsmijan”, “Neksans”, “Elija grupa” i “Terna”.
Izabrane kompanije ne treba posmatrati kao automatske kupovine, već kroz analizu valuacije, knjige ugovorenih poslova, prinosa na uloženi kapital i slobodnog novčanog toka.
Posebno je zanimljivo to što mnoge od tih kompanija nisu samo “ESG opklada”, već imaju veoma konkretne i mjerljive knjige porudžbina koje rastu iz godine u godinu.
Prvi investicioni talas obnovljivih izvora energije bio je vođen subvencijama. Drugi talas, koji sada posmatramo, vođen je ekonomskom isplativošću.
Solarna energija i energija vjetra postaju najjeftiniji izvori nove proizvodnje električne energije u sve većem dijelu Evrope. Kako raste elektrifikacija industrije, saobraćaja i grijanja, raste i potražnja za električnom energijom.
Kompanije u sektoru snabdijevanja energijom postale su ključni “skriveni” dobitnici razvoja vještačke inteligencije u Evropi, jer potražnja za stabilnim izvorima električne energije direktno povećava njihove prihode.
Zbog toga je zanimljivo pratiti proizvođače električne energije: “Iberdrolu”, “EDP Renovaveis”, “Enel”, RVE i “Erdsted”.
Gdje je novi evropski “zlatni rudnik” za investitore?
Ključna razlika u odnosu na prethodni ciklus jeste to što danas investitori ne kupuju samo proizvođače električne energije, već i cijeli lanac vrijednosti koji obuhvata mreže, pretvarače, kablove, transformatore i softver za upravljanje mrežama.
U Evropi je moguće ulagati u nekoliko kompanija sa gotovo monopolskim položajem u specifičnim tržišnim nišama. Najbolji primjer je holandski ASML, koji praktično kontroliše najnapredniju tehnologiju EUV litografije potrebnu za proizvodnju vrhunskih čipova.
Bez kompanije ASML ni TSMC, ni “Samsung”, niti “Intel” ne mogu proizvoditi najnaprednije čipove.
ASML je u drugom kvartalu 2026. godine ostvario 9,3 milijarde evra prihoda i 2,9 milijardi evra neto dobiti, uz bruto maržu od 54 odsto. Kompanija navodi veoma snažan rast porudžbina, vještačku inteligenciju kao ključni pokretač potražnje i plan povećanja kapaciteta za “low-NA EUV” sisteme za oko 30 odsto u 2027. godini.
To je možda najjača evropska tehnološka konkurentska prednost na globalnom nivou.
Uz ASML, tu su i SAP, “ASM International”, “BE Semiconductor”, “Infineon” i “STMicroelectronics”. To nisu kompanije koje zavise samo od evropskog rasta, već od globalnih trendova digitalizacije i razvoja vještačke inteligencije.
Odbrana postaje dugoročni investicioni ciklus
Evropska strategija odbrambene industrije predviđa da države članice do 2030. godine najmanje 50 odsto odbrambene opreme nabavljaju unutar evropske odbrambene industrijske baze, a do 2035. godine čak 60 odsto.
Ovdje nije riječ o cikličnoj temi koja će trajati dvije ili tri godine, već o mogućem desetogodišnjem ciklusu.
Evropska potrošnja za odbranu porasla je za više od 75 odsto između 2021. i 2026. godine, dok su ulaganja u odbranu povećana za gotovo 160 odsto.
Najbolje tržišne rezultate u sektoru više ne bilježe isključivo proizvođači teških mašina i municije, već kompanije usmjerene na „treći talas“ – računarske sisteme za ratišta, bespilotne letjelice i sajber-odbranu.
Tržište je već značajan dio pozitivne priče o odbrani ugradilo u cijene akcija kompanija poput „Rajnmetala“, dok su mrežna infrastruktura, elektrifikacija i pojedini tehnološki lideri još možda manje prepoznati izvori dugoročnog rasta zarada.
To je područje u kojem je trenutno, kao i tokom ostatka 2026. godine, najzanimljiviji odnos rizika i potencijalnog prinosa.
Selektivni izbor akcija, odnosno takozvani „stock-picking“, u sektorima odbrane, specijalizovane tehnologije i energetike donosi natprosječne prinose.
Evropsko tržište više ne treba posmatrati kao jedinstven indeks pod uticajem sporog privrednog rasta, već kroz prizmu velikih tematskih promjena. Ključno pitanje je: ko snabdijeva Evropu energijom i oružjem i ko drži ključne globalne tehnološke monopole?
Upravo bi takve kompanije mogle ostvarivati najveći rast zarada.
To znači da se evropski korporativni ciklus može pomjeriti sa modela „potrošački sektor plus finansijski sektor“ na model „kapitalna ulaganja plus industrijska tehnologija plus infrastruktura plus odbrana“.
Ako investitori počnu vjerovati da evropski rast nije samo cikličan, već djelimično i strukturan, biće spremni da plate više multiplikatore.
Dio povećanja valuacija već se dogodio. Indeks STOXX 600 zabilježio je međugodišnji rast zarade po akciji od oko 18 odsto, dok su “Simens enerdži”, “Prajsmijan”, ASML i drugi industrijski i tehnološki učesnici među kompanijama koje nose novu evropsku investicionu priču.
Druga polovina 2026. godine mogla bi označiti početak novog evropskog investicionog ciklusa u kojem energetska bezbjednost, elektrifikacija, modernizacija mreže, odbrambena autonomija i strateška tehnološka nezavisnost postaju istovremeni izvori rasta kapitalnih ulaganja, prihoda i zarada evropskih kompanija.
