Mjera se odnosi na sve pošiljke čija je vrijednost manja od 150 evra, a koje su do sada bile oslobođene carinskih dažbina, piše Euronews.
Godinama su jeftini proizvodi sa platformi poput Sheina, Temua i AliExpressa stizali direktno u poštanske sandučiće evropskih kupaca.
Evropska unija odlučila je da ograniči takav model poslovanja, koji je zbog masovnog uvoza odjeće, gedžeta i različitih drugih proizvoda bio izložen kritikama. Nova fiksna carina od tri evra po kategoriji proizvoda prva je konkretna mjera u tom smjeru.
Trenutni efekat na tržište
Francusko ministarstvo privrede objavilo je u četvrtak podatke carinske službe koji pokazuju da se broj malih paketa uvezenih u EU smanjio za 30 do 40 odsto otkako je nova dažbina na snazi.
Vlada u Parizu smatra da je to dokaz da stroža pravila mogu uticati na navike potrošača i smanjiti tržišnu dominaciju velikih kineskih internet trgovina.
Pad je vidljiv i u prodajnim rezultatima platformi. Između juna i jula prodaja na Temuu pala je za 50 odsto, dok je na AliExpressu zabilježen pad od 37 odsto. Shein bilježi manji pad od 15 odsto.
Kao jednu od strategija prilagođavanja, Shein najavljuje otvaranje novog skladišta u Poljskoj krajem 2026. godine. Time bi se izbjegao dio carinskih opterećenja za robu koja se isporučuje unutar EU.
Zašto je EU uvela carinu?
Odluka Brisela zasniva se na dva ključna razloga – zaštiti tržišne konkurencije i bezbjednosti potrošača.
Tokom 2025. godine u Evropsku uniju ušlo je 5,9 milijardi artikala male vrijednosti, što je u prosjeku više od 16 miliona paketa dnevno.
Prema stavu EU, takav sistem stavljao je evropske trgovce u nepovoljan položaj jer oni moraju da plaćaju uvozne dažbine i da poštuju sva važeća pravila.
Evropska komisija ukazala je i na probleme u vezi sa bezbjednošću proizvoda. Istraživanje sprovedeno 2025. godine pokazalo je da više od 60 odsto provjerenih proizvoda male vrijednosti nije bilo u skladu sa evropskim propisima i bezbjednosnim standardima.
Nova pravila carinskim službama olakšavaju identifikaciju i zaustavljanje takvih proizvoda na granici.
Privremena mjera i naredni koraci
Iako je već pokazala brze rezultate, ova mjera je privremenog karaktera. Ona predstavlja uvod u sveobuhvatnu reformu carinskog sistema Evropske unije, koja je planirana za 2028. godinu.
Već u novembru mogao bi uslijediti naredni korak, jer se razmatra uvođenje dodatnih dugoročnih naknada za pokrivanje troškova obrade paketa.
Poslovanje Sheina pokazuje na koji način bi se platforme mogle prilagoditi novim pravilima. Carina na granici može se izbjeći premještanjem skladišta unutar EU.
Osim toga, dažbinu od tri evra, koja je očigledno uticala na kupce, platforme mogu same da apsorbuju, raspodijele je na različite proizvode ili jednostavno uključe u konačnu cijenu.
Evropska unija pokazala je da može uticati na količinu uvezene robe. Ostaje otvoreno pitanje da li će ove mjere dugoročno promijeniti i porijeklo proizvoda koji dolaze do kupaca ili će samo uticati na poslovne modele velikih internet trgovina, prenosi Index.hr.
Odgovori na ta pitanja očekuju se u naredne dvije godine.
