U predsjedničkom dokumentu Izvršnog ureda predsjednika od 24. juna navodi se da “postupci lica koja prijete miru i međunarodnim naporima za stabilizaciju na zapadnom Balkanu, uključujući akte ekstremističkog nasilja i opstruktivne aktivnosti, kao i situacija na zapadnom Balkanu koja ometa napredak ka djelotvornom i demokratskom upravljanju i punoj integraciji u transatlantske institucije, i dalje predstavljaju izuzetnu i vanrednu prijetnju po nacionalnu bezbjednost i spoljnu politiku SAD”, prenosi N1 Srbija.
Iz tog razloga, nacionalna vanredna situacija proglašena prvi put Izvršnom uredbom 13219 iz 2001 podužava se za još godinu dana, dodaje se u dokumentu objavljenom u Federalnom registru američke vlade.
Podsjeća se da je nacionana vanredna situacija prvi put proglašena Izvršnom uredbom 13219, koju je potpisao tadašnji predsjednik SAD Džordž Buš 26. juna 2001, radi blokiranja imovine lica koja ugrožavaju međunarodne napore za stabilizaciju na zapadnom Balkanu.
Odnosila se na pojedince i grupe koji učestvuju, pomažu, sponzorišu ili podržavaju ekstremističko nasilje u tadašnjoj Bivšoj Jugoslovenskoj Republici Makedoniji (danas Sjeverna Makedonija) i drugdje u regionu zapadnog Balkana, dijela kojima se ometa sprovođenje Dejtonskog sporazuma u BiH i Rezoluciju Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija 1244 od 10. juna 1999. na Kosovu.
Ta uredbaje naknadno izmijenjena Izvršnom uredbom 13304 od 28. maja 2003 radi preduzimanja dodatnih mjera u vezi sa postupcima koji ometaju sprovođenje, između ostalog, Ohridskog okvirnog sporazuma iz 2001. godine koji se odnosi na današnju Sjevernu Makedoniju.
Izvršnom uredbom 14033, od 8. juna 2021. proširen obim nacionalne vanredne situacije
Novom Izvršnom uredbom 14033, od 8. juna 2021, proširen je obim nacionalne vanredne situacije proglašene ranijim uredbama uz konstataciju da situacija na teritoriji bivše SFRJ i Albanije (zapadni Balkan), tokom posljednje dvije decenije, uključujući podrivanje poslijeratnih sporazuma i institucija nakon raspada bivše SFRJ, kao i široko rasprostranjenu korupciju unutar različitih vlada i institucija na zapadnom Balkanu, ometa napredak ka djelotvornom i demokratskom upravljanju i punoj integraciji u transatlantske institucije, i time predstavlja posebnu i vanrednu prijetnju po nacionalnu bezbjednost i spoljnu politiku SAD.
Nova Izvršna uredba 14140 od 8. januara 2025. uslijedila je imajući u vidu događaje na zapadnom Balkanu, uključujući kontinuirane pokušaje pojedinaca da ospore suverenitet i teritorijalni integritet država zapadnog Balkana, da podrivaju poslijeratne sporazume i institucije, da učestvuju u značajnoj korupciji koja narušava vladavinu prava i povjerenje u demokratsko upravljanje, kao i da izbjegavaju sankcije Vlade SAD i radi preduzimanja dodatnih mjera u vezi sa nacionalnom vanrednom situacijom u vezi sa zapadnim Balkanom, dodaje se u saopštenju objavljenom u Federalnom registru.
U izvršnim uredbama nisu navedena imena pojedinaca, grupa ili entiteta na koje se odnose, več one omogućavaju SAD da uvedu sankcije konkretnim osobama, kompanijama ili organizacijama za koje procijene da potpadaju pod navedene kriterijume.
Odnose se na Albaniju, BiH, Crnu Goru, Kosovo, Sjevernu Makedoniju i Srbiju.
