U Njemačkoj se trenutno razmatra kako obezbijediti dostojan život u starosti, uprkos mjerama štednje i starenju stanovništva. Nakon izjava kancelara Fridriha Merca o državnoj penziji kao “osnovnoj sigurnosti”, ministarka socijalne politike Barbel Bas naglasila je da novi model mora da obezbijedi očuvanje životnog standarda.
Prema podacima, prosječna zakonska penzija u Njemačkoj iznosi oko 1.400 evra za muškarce i 940 evra za žene, što se smatra relativno niskim u poređenju sa drugim evropskim zemljama. Kao primjer se najčešće navodi Austrija.
Austrija: jedinstven sistem
U Austriji prosječna penzija za muškarce iznosi oko 2.400 evra, a za žene oko 1.700 evra. Penzije se isplaćuju 14 puta godišnje i usklađuju se sa inflacijom.
Ključna razlika u odnosu na Njemačku je to što ne postoji podjela sistema – svi građani, uključujući državne službenike i samozaposlene, uplaćuju u isti penzioni fond. Doprinosi su veći i iznose oko 22,8%, dok država dodatno finansira sistem.
Holandija i Švajcarska: tri stuba sistema
Holandija ima razvijen model koji se sastoji od državne penzije i obavezne profesionalne penzije koju finansiraju poslodavci. Zakonska starosna granica je 67 godina.
Švajcarska koristi tzv. sistem tri stuba:
- državni dio penzije
- obavezno profesionalno osiguranje
- privatna štednja uz poreske olakšice.
Iako penzije mogu dostići i oko 4.800 evra, troškovi života i zdravstvenog osiguranja su veoma visoki.
Švedska: fleksibilan model
U Švedskoj građani sami biraju kada će u penziju, najranije sa 64 godine. Dio doprinosa se ulaže u investicione fondove koje građani sami biraju, što može donijeti veće prinose.
Francuska i Velika Britanija: reforme i nezadovoljstvo
U Francuskoj je podizanje starosne granice na 64 godine izazvalo velike proteste i trenutno je ta reforma zaustavljena.
U Velikoj Britaniji starosna granica za mlađe generacije ide do 68 godina. Državna penzija iznosi oko 1.108 evra mjesečno, što se smatra nedovoljnim za život, pa poslodavci moraju da uplaćuju dodatno privatno osiguranje.
Zaključak
Evropski penzioni sistemi se značajno razlikuju – od visoko centralizovanih modela poput Austrije, do kombinovanih i privatizovanih sistema poput Švajcarske i Švedske. Zajednički izazov svih zemalja je isti: starenje stanovništva i pitanje kako obezbijediti održive i dovoljne penzije u budućnosti, prenosi telegraf.rs.
