Prema saopštenju američkih pomorskih snaga (USNAVCENT), nova pravila primjenjivaće se globalno. “Uz sprovođenje blokade, svi iranski brodovi, plovila pod aktivnim sankcijama OFAC-a i brodovi za koje se sumnja da prevoze krijumčarenu robu podliježu ratnom pravu posjeta i pretrage”, stoji u saopštenju . “Ta plovila, nezavisno od njihove lokacije, mogu biti posjećena, na njih se može ukrcati, mogu biti pretražena i zaplijenjena.”
Zvaničnici pojašnjavaju da krijumčarena roba obuhvata oružane sisteme, municiju, eksplozive, vojnu tehnologiju i naftne derivate, kao i materijale povezane s nuklearnim programom.
Na meti i “flota u sjeni”
Promjenu pravila potvrdio je general Dan Caine, načelnik Združenog štaba, tokom današnjeg brifinga s ministrom rata Pitom Hegsetom.
The Pentagon officially declares a total blockade on all ships entering or leaving Iranian ports, regardless of nationality. They are actively pursuing vessels globally, including in the Pacific. Washington is aggressively threatening international trade and escalating the war. pic.twitter.com/yNobm783p6
— Furkan Gözükara (@FurkanGozukara) April 16, 2026
“Pod komandom admirala Papara, aktivno ćemo progoniti svako plovilo koje plovi pod iranskom zastavom ili pokušava pružiti materijalnu podršku Iranu. To uključuje i brodove ‘tamne flote’ koji prevoze iransku naftu. Kao što većina vas zna, ‘flota u sjeni’ sastoji se od nezakonitih plovila koja izbjegavaju međunarodne propise, sankcije i uslove osiguranja”, izjavio je Caine.
Iranska “flota u sjeni” je mreža starijih naftnih tankera koji posluju izvan standardnih pomorskih regulacija kako bi izbjegli sankcije. Ti se brodovi često koriste manipulisanim podacima o praćenju, lažnom dokumentacijom i netransparentnim posredničkim mrežama kako bi prikrili porijeklo i odredište iranskih pošiljki nafte. Do sada je američka vojska zaustavila 13 brodova, ali ni na jedan se nije ukrcala.
Kancelaarija za kontrolu inostrane imovine (OFAC) upozorava na opasnosti koje takva praksa donosi. “Korištenje takvih tankera, posebno u kombinaciji s obmanjujućim pomorskim praksama, stvara opasno operativno okruženje koje može predstavljati ozbiljan rizik za legitimne pomorske aktivnosti u smislu sankcija i bezbjednosti”, navodi OFAC u saopštenju.
Privredni pritisak kao glavni cilj
Proširenje sprovođenja sankcija slijedi nakon što je američka Centralna komanda (CENTCOM) u nedjelju najavila blokadu, poručivši da će presretati plovila koja plove prema iranskim lukama i iz njih u pokušaju da uguši pomorsku trgovinu te zemlje.
Komandant CENTCOM-a, admiral Brad Cooper, naglasio je ekonomski učinak ove strategije. “Procjenjuje se da 90 posto iranske privrede zavisi od međunarodne pomorske trgovine”, rekao je u utorak. “U manje od 36 sati od početka blokade, američke snage u potpunosti su zaustavile privrednu razmjenu s Iranom morskim putem.”
“Blokiramo iranske luke i obalu, a ne Ormuski moreuz”
CENTCOM je naglasio da će se blokada primjenjivati globalno i “nepristrano protiv plovila svih nacija” koja ulaze ili izlaze iz iranskih luka u Arapskom i Omanskom zalivu. Istovremeno, zvaničnici su pojasnili da se američke snage neće miješati u plovidbu brodova koji prolaze kroz Ormuski moreuz prema neiranskim odredištima.
Gen. Dan Caine: 🇺🇸This blockade applies to ALL ships, regardless of nationality, heading into or from Iranian ports. pic.twitter.com/GWM9LLXtLJ
— Donald J Trump Posts TruthSocial (@TruthTrumpPost) April 16, 2026
“Američka akcija je blokada iranskih luka i obale, a ne Ormuskog moreuza. Sprovođenje će se odvijati unutar iranskih teritorijalnih voda i u međunarodnim vodama”, rekao je Caine danas.
Do eskalacije dolazi u trenutku kada sljedeće sedmice ističe privremeni prekid vatre, što ostavlja otvorenim pitanje hoće li američki predsjednik Donald Tramp proširiti vojne operacije protiv Irana.
