Skok broja stranih turista nije slučajan, u velikoj mjeri je rezultat širenja mreže direktnih letova. Otvaranje tržišta Sjeverne Amerike i Azije olakšali dolazak gostiju u Srbiju, rekao je za Euronews Srbija diretkor Nacionalne asocijacije turističkih agencija (YUTA) Aleksandar Seničić.
“Dok nismo imali redovne linije, bilo je teško bilo koga ubijediti da dođe. Razvoj direktnih avio-linija omogućio je jednostavnost dolaska na destinaciju i odmah ste daleko atraktivniji. Iz Kine smo, na primjer, nekada imali jednu, a sada tri direktne linije, što je značajno uticalo na odziv turista sa tog tržišta”, ističe direktor YUTE.
Posebno mjesto zauzima tursko tržište, odakle dolazi i najviše stranih turista.
“Turci su nam trenutno lideri među stranim gostima. Imamo oko 14 do 15 direktnih linija prema Istanbulu i Ankari zajedno preko kompanija Air Serbia i Turkish Airlines. Ta laka dostupnost omogućava dobru promociju”, objasnio je Seničić.
Pored Turske i Kine, bilježi se i značajan priliv gostiju iz Španije i cjelokupne Zapadne Evrope, dok poseban segment čine državljani Rusije, sa kojom Srbija i dalje ima obimnu direktnu avio-vezu.
Seničić napominje da je rusko tržište specifično, jer mnogi od njih ovdje ne borave samo kao klasični turisti, već su se privremeno ili trajno nastanili, ali se kroz protok i dalje rotiraju i utiču na turističke pokazatelje.
Beograd nosi polovinu posjeta, ali Zlatibor i banje privlače nove goste
Iako je glavni grad i dalje neprikosnoveni centar turizma, trendovi pokazuju da se strani gosti sve više odlučuju za istraživanje unutrašnjosti Srbije.
“Beograd nosi preko 50 odsto ukupnih dolazaka svih stranih gostiju, što je logično s obzirom na veličinu aerodroma i atraktivnost grada. Međutim, Novi Sad i Niš takođe bilježe odlične rezultate zahvaljujući manjim aerodromima”, objašnjava Seničić.
Među najpopularnijim vanserijskim i regionalnim destinacijama izdvajaju se Zlatibor, Vrnjačka Banja i Soko Banja, kao i banje u Vojvodini. Na tim lokacijama primjetan je porast turista sa Dalekog istoka, iz Turske, ali i iz susjednih zemalja poput Bugarske. Bolja putna infrastruktura omogućila je agencijama da organizuju i jednodnevne izlete iz Beograda ka Zlatiboru ili Vrnjačkoj Banji, što je ranije bilo teško izvodljivo.
Seničić ističe da u Srbiji ima dosta agencija koje stranim turistma nude kružne ture.
“Imamo lokalnu agenciju na Zlatiboru koja dovodi na hiljade turista sa Malte. Oni čarterima slijeću u Beograd, a potom se prevoze na planinu i tamo borave – kao što naši ljudi idu na more, tako oni dolaze na planinu. Takođe, u Bajinoj Bašti imamo agenciju sa sopstvenim brodovima za kružne ture po zapadnoj Srbiji i do Višegrada”, naveo je primjere sagovornik Euronews Srbija.
Glavni cilj duži boravak
Za razliku od primorskih zemalja, Srbija nema izraženu sezonalnost, što u turizmu predstavlja veliku prednost. Najveća posjećenost je u periodu kasnog proljeća i ljeta, kao i tokom zimskih praznika (od sredine decembra do kraja januara), kada potražnja diktira i nešto više cijene smještaja.
Ipak, glavni fokus i najveći izazov za srpski turizam u narednom periodu biće produžetak prosječnog boravka gostiju.
“Prije korone, prosjek boravka stranaca bio je ispod tri noći (oko 2,3 do 2,5). Sada je to skočilo na nešto više od tri, bliže četiri noći. Međutim, naš najveći izazov jeste da dođemo do brojeva koje imaju druge kontinentalne zemlje. Primjera radi, Mađarska ima prosječan broj noćenja oko sedam. Kada bismo produžili boravak gostiju, to bi našem turizmu donijelo daleko veći promet i značajno više prihode”, zaključuje Aleksandar Seničić.
Velike promjene u globalnom turizmu
Globalna turistička mapa se mijenja, a podaci koje je objavio Visual Capitalist na osnovu statistike OECD-a prikazuju promjene u broju posjetilaca od 2019. do 2025. godine.
Na vrhu liste pobjednika nalazi se Saudijska Arabija sa rastom od 67 odsto zahvaljujući ogromnim ulaganjima u turizam, a prate je Maroko sa 53 odsto, Egipat sa 47 odsto, Brazil sa 46 odsto i Kolumbija sa 45 odsto više posjetilaca.
Japan je jedina azijska zemlja među prvih deset sa rastom od 34 odsto, dok Čile beleži 33 odsto.
Evropa takođe ima svoje predstavnike u vrhu. Srbiju je Norveška pretekla “za dlaku” sa rastom od 28 odsto, a na 10. mjestu je treća destinacija sa drevnog kontinenta – Danska sa 22 odsto.
Pored njih, lijep oporavak i rast zabilježili su i Portugalija, Španija i Francuska.
Sa druge strane, među najvećim gubitnicima našao se Izrael, koji je zbog oružanih sukoba u Gazi doživio ubjedljivo najveći pad u svijetu od čak 71 odsto. Druga na listi zemalja sa najvećim padom jeste Irska sa 32 odsto manje posjetilaca u odnosu na 2019. godinu. Značajan pad zabilježen je i u Južnoj Americi, gdje su Argentina i Peru pali za 23 odsto i 22 odsto, dok su Sjedinjene Američke Države i Kanada zabilježile pad od 14 i 11 odsto.
Čak su i neke tradicionalne evropske destinacije zabilježile negativne rezultate, pa je tako Njemačka ostala uskraćena za 6, a Italija za 5 odsto turista.
