Rang-listu je objavila kompanija “Eradvajzor” (AirAdvisor), koja je uporedila 20 velikih evropskih avio-prevoznika na osnovu podataka iz perioda od 2016. do 2025. godine. Kompanije su ocjenjivane prema šest kriterijuma, uključujući bezbjednosne rezultate, regulatorne provjere, operativnu bezbjednost, stanje flote, obuku pilota i finansijsku stabilnost.
Koje su avio-kompanije najbolje rangirane?
Prema indeksu za 2026. godinu, prvih pet mjesta zauzimaju:
1. “Egean erlajns” – 89 od 100 bodova.
2. “Rajaner” – 86 bodova.
3. “Ostrijan erlajns” – 85,5 bodova.
4. “Norvidžan” (Norwegian) – 85 bodova.
5. “SanEkspres” (SunExpress) -84,5 bodova.
Među visoko rangiranim kompanijama nalaze se i “Er Frans” (Air France), “Britiš ervejz” (British Airways), “Iberija” (Iberia), “Turkiš erlajns” (Turkish Airlines), “Lufthanza” (Lufthansa) i “KLM”.
“Er Frans”, “Britiš ervejz” i “Iberija” dijele šesto mjesto sa po 83,5 bodova, dok su “Turkiš erlajns” i “Lufthanza” na devetom mjestu sa po 83 boda.
Kako je sastavljena rang-lista?
U istraživanju je obuhvaćeno deset velikih niskotarifnih i deset tradicionalnih avio-kompanija koje posluju u Evropi. Izbor je zasnovan na obimu vazdušnog saobraćaja tokom 2025. godine, prema podacima Evropske organizacije za bezbjednost vazdušne plovidbe “Evrokontrol” (EUROCONTROL).
Svaka kompanija mogla je da osvoji najviše 100 bodova, a korišćeni su sljedeći kriterijumi:
- Bezbjednosni rezultati – 40 odsto: podaci o nesrećama tokom desetogodišnjeg perioda, od 2016. do 2025. godine.
- Sertifikacija i revizije – 20 odsto: rezultati provjera i podaci o regulatornom nadzoru.
- Operativna bezbjednost – 15 odsto: sistemi za upravljanje bezbjednosnim rizicima i praćenje podataka o letovima.
- Stanje flote – 10 odsto: starost aviona i njihove tehničke karakteristike.
- Obuka pilota -10 odsto.
- Finansijska stabilnost — pet odsto.
Najveću težinu imaju bezbjednosni rezultati, ali konačan plasman zavisi od svih šest kategorija. Zbog toga kompanija sa odličnim rezultatima u jednoj oblasti ne mora nužno biti među prve tri na ukupnoj listi.
Da li su niskotarifne kompanije manje bezbjedne?
Rezultati istraživanja pokazuju da niskotarifne kompanije mogu biti visoko rangirane prema korišćenoj metodologiji. Tri od prvih pet prevoznika — “Rajaner”, “Norvidžan” i “SanEkspres” — pripadaju toj grupi.
Prosječna ocjena deset niskotarifnih kompanija iznosila je 79,2 boda, dok su tradicionalni prevoznici imali prosjek od 82,8 bodova. Razlika je 3,6 bodova od mogućih 100.
Niskotarifne kompanije ostvarile su bolji prosjek u kategoriji stanja flote, sa 7,8 od deset bodova, dok su tradicionalni prevoznici dobili 7,1 bod. U kategoriji bezbjednosnih rezultata prosjeci su bili slični: 34,3 od 40 bodova za niskotarifne i 35,5 za tradicionalne kompanije.
Ovi podaci ukazuju na to da cijena karte i poslovni model sami po sebi nisu dovoljni za procjenu bezbjednosti avio-prevoznika.
Kompletna lista 20 avio-kompanija
- Aegean Airlines – 89/100
- Ryanair – 86/100
- Austrian Airlines – 85,5/100
- Norwegian – 85/100
- SunExpress – 84,5/100
- Air France – 83,5/100
- British Airways – 83,5/100
- Iberia – 83,5/100
- Turkish Airlines – 83/100
- Lufthansa – 83/100
- KLM – 82,5/100
- easyJet – 82/100
- Eurowings – 81,5/100
- SAS – 81,5/100
- Wizz Air – 79,5/100
- Transavia – 79/100
- Vueling – 77/100
- Jet2 – 73/100
- SWISS – 72,5/100
- Pegasus Airlines – 64,5/100
Izvor: AirAdvisor, Indeks bezbjednosti evropskih avio-kompanija za 2026. godinu.
Šta rezultati znače za putnike?
Važno je naglasiti da ovo nije zvanična rang-lista Evropske unije, već indeks privatne kompanije zasnovan na odabranim kriterijumima i javno dostupnim podacima. Zato ga ne treba tumačiti kao konačan dokaz da je jedna kompanija bezbjedna, a druga nije.
Niža pozicija na listi sama po sebi ne znači da je prevoznik nebezbjedan. Isto tako, visoka ocjena nije garancija da se nikada neće dogoditi incident.
Za putnike je najvažnije da znaju da komercijalni avio-saobraćaj podliježe strogim bezbjednosnim pravilima i regulatornom nadzoru. Bezbjednost se ne može procijeniti samo na osnovu cijene karte ili starosti aviona, već se mora posmatrati kroz više pokazatelja.
Indeks AirAdvisora pruža dodatni uvid u razlike između velikih evropskih prevoznika, ali njegove rezultate treba posmatrati u kontekstu korišćene metodologije, a ne kao jedino mjerilo bezbjednosti.
