Postoje oni periodi u životu kada vas, bez ikakvog očiglednog povoda, preplavi osjećaj da stvarne radosti ima sve manje, dok se svakodnevne obaveze samo gomilaju. Probudite se ujutru, pogledate u kalendar i shvatite da ste postigli mnogo toga što ste planirali, ali da onaj unutrašnji mir i polet iz mlađih dana negdje usput tiho izblijedeli. U većini slučajeva, to nije znak da ste skrenuli sa pravog puta, niti da sa vašim odlukama nešto dubinski nije u redu.
Preispitivanje sopstvenih izbora, tihi pritisak u grudima i osjećaj da vam vrijeme izmiče kroz prste zapravo predstavljaju prirodnu fazu kroz koju prolaze milioni ljudi širom planete. Zanimljivo je da ova pojava nema mnogo veze sa kulturom u kojoj živite, vašim obrazovanjem ili društvenim statusom. Određene godine sa sobom nose specifičnu težinu koju jednostavno morate da iznesete kako biste ušli u mirnije i zrelije životne vode.
Dejvid G. Blančflauer, renomirani američki ekonomista i profesor sa koledža Dartmut, sproveo je opsežnu studiju u kojoj su analizirani podaci više od 14 miliona ljudi iz preko 200 zemalja svijeta. Njegov cilj bio je da utvrdi kako se sreća u životu mijenja tokom decenija i da li zaista postoji matematički obrazac po kom gubite i ponovo pronalazite životnu radost. Rezultati do kojih je došao pružaju potpuno novu perspektivu na zrelo doba i donose olakšanje svima koji se trenutno nalaze u toj tihoj životnoj raskrsnici.
Sadržaj teksta
Kad vam se učini da sve ide nizbrdo
Kada se svi prikupljeni podaci prikažu na grafikonu, osjećaj sreće i zadovoljstva tokom ljudskog vijeka formira jasan oblik slova U. Početak tog puta obilježen je velikim entuzijazmom i optimizmom koji prirodno prate rano odraslo doba. U tim mlađim godinama svijet djeluje kao mjesto neograničenih mogućnosti, životni planovi se kroje bez velikog opterećenja, a sloboda izbora daje nam snažan vjetar u leđa.
Protokom vremena, ulaskom u tridesete i četrdesete godine, situacija počinje postepeno da se mijenja pod teretom realnosti. Na scenu stupaju ozbiljne profesionalne odgovornosti, finansijski pritisci, briga o porodici, odgajanje djece i rješavanje stambenih pitanja. Procentualno posmatrano, opšte blagostanje nastavlja da opada sve do kasnih četrdesetih godina, kada kriza srednjih godina dostiže svoj apsolutni vrhunac, pravim matematičkim dnom ove krivulje.
Istraživanje profesora Blančflauera pokazalo je da ljudi najniži nivo životnog zadovoljstva dostižu tačno u 49. godini života. To su godine u kojima se najčešće podvuče crta i naglas izgovore pitanja o neostvarenim ciljevima, propuštenim prilika i daljem pravcu u kom život treba da se razvija.
Zašto vas teret života najjače pritisne kad mu vrijeme nije
Analiza pokazuje da ovaj nagli pad ne nastaje zbog nekog pojedinačnog dramatičnog događaja, već predstavlja rezultat dugogodišnjeg nagomilavanja stresa i emocionalnog zamora. U kasnim četrdesetim godinama susrećemo se sa preklopom nekoliko teških životnih izazova koji djeluju istovremeno.
- Veliki profesionalni pritisak i stalna briga o stabilnosti karijere – u ovim godinama očekuje se da ste na vrhuncu, dok mlađe generacije već dolaze sa novim znanjima i energijom.
- Teške finansijske obaveze – podizanje kredita, školovanje djece i istovremena štednja za starost stvaraju neprekidni pritisak na kućni budžet.
- Prva zdravstvena ograničenja – tijelo počinje da šalje jasne signale da više nema snagu iz dvadesetih, što zahtijeva promjenu dosadašnjeg stila života.
- Suočavanje sa neostvarenim ciljevima – bolno poređenje onoga što smo u mladosti sanjali sa onim što smo u stvarnosti ostvarili.
- Subjektivni osjećaj da se životne opcije sužavaju – utisak da je većina važnih odluka već donesena i da je prostora za korenite promjene sve manje.
Čitav ovaj splet okolnosti navodi ljude da iz korijena počnu da preispituju svoje odnose, izbor partnera, karijeru i opšte životne uslove.
Fenomen koji podjednako pogađa i muškarce i žene
Često se u društvu vjeruje da muškarci i žene potpuno različito preživljavaju psihološke promjene u srednjim godinama, ali nauka donosi drugačije činjenice. Trenutak u kom dotičemo najnižu tačku zadovoljstva ne zavisi od pola, društvenog porijekla, niti kulturološkog okruženja u kom živimo.
Analizirani podaci iz Evrope, Sjeverne i Južne Amerike, Azije i Afrike pokazali su gotovo identičnu matricu ponašanja i osjećanja. Bilo da živite u velikoj metropoli ili maloj ruralnoj sredini, unutarnji biološki i psihološki sat funkcioniše po veoma sličnim principima. Riječ je o univerzalnom ljudskom iskustvu koje predstavlja prirodan dio našeg sazrijevanja.
Isti životni šamar čeka vas na svim meridijanima
Iako ovi podaci na prvi pogled djeluju pomalo pesimistično, studija u sebi nosi izuzetno ohrabrujuću i pozitivnu poruku. Nakon što se pređe ta kritična 49. godina i dostigne samo dno U-krive, zadovoljstvo životom počinje stabilno i trajno da raste.
Ljudi ulaskom u šestu deceniju počinju potpuno drugačije da posmatraju svijet oko sebe i iznova otkrivaju ljepotu svakodnevice. Mnogi pojedinci stariji od 50 godina u razgovorima ističu sljedeće promjene u svom doživljaju svijeta:
- Pronalaženje dubokog unutrašnjeg mira i prestanak potrebe za dokazivanjem drugima.
- Prihvatanje sopstvenih mana i postavljanje daleko realnijih očekivanja od samih sebe.
- Jasno definisanje prioriteta i lako odbacivanje svega što crpi energiju bez potrebe.
- Znatno veće uvažavanje iskrenih međuljudskih odnosa, porodice i sopstvenog zdravlja.
Brojna dopunska psihološka istraživanja potvrđuju da su starije osobe emotivno daleko stabilnije i zadovoljnije od mlađe populacije. Nagomilano životno iskustvo daje im snagu da se bez panike nose sa problemima i da bez stresa prihvate stvari koje ne mogu da promijene.
Poslije svake oluje grane sunce
Naravno, važno je naglasiti da svaka osoba nosi sopstvenu sudbinu i da ne mora svako automatski doživjeti krizu tačno u 49. godini. Lični karakter, splet okolnosti i odluke koje donosimo igraju ključnu ulogu u tome kako ćete proći kroz ovaj period.
Premda, saznanje da je nezadovoljstvo u srednjim godinama naučno dokazan i prolazan fenomen pruža veliku utjehu. Kada razumijete da niste sami u tome i da je riječ o prolaznoj fazi nakon koje slijedi najmirniji i najljepši deo života, lakše ćete prebroditi dane u kojima sve djeluje teže nego što jeste, prenosi Ona.rs.
