Njemačka, Holandija, Švedska, Danska, Austrija i Finska zajednički su zatražile veliko smanjenje planirane potrošnje Evropske unije, objavio je “Fajnenšel tajms”.
Šest zemalja, koje zajedno učestvuju sa oko 40 odsto u prihodima budžeta EU, smatraju da je potrebna “fundamentalna reforma” načina na koji Brisel troši novac.
Njihov stav je da bi stotine milijardi evra trebalo preusmjeriti sa tradicionalnih programa na odbranu, konkurentnost i inovacije.
Budžet od gotovo dva biliona evra
Evropska komisija predložila je budžet od gotovo dva biliona evra za period od 2028. do 2034. godine.
Prema prijedlogu Komisije, veliki dio novca bio bi usmjeren na podršku regionima i zajednicama, uključujući kohezionu politiku i poljoprivredu. Za konkurentnost, istraživanje i bezbjednost predviđeno je oko 409 milijardi evra.
Upravo taj odnos potrošnje žele da promijene Njemačka i ostalih pet država.
Više novca za odbranu i industriju
Šest zemalja smatra da bi EU trebalo da veći dio budžeta usmjeri na odbranu i evropske kompanije koje se suočavaju sa konkurencijom Kine i SAD.
To bi istovremeno značilo manje novca za neke od tradicionalnih prioriteta Unije, prije svega poljoprivredu i razvoj manje razvijenih regiona.
Takav prijedlog mogao bi izazvati snažan otpor država koje se u velikoj mjeri oslanjaju na sredstva iz zajedničkog budžeta za poljoprivredu i regionalni razvoj.
Pregovori tek počinju
Šest država poručuje da bez velikog smanjenja potrošnje neće biti dogovora o novom budžetu. Ipak, konačna odluka još je daleko.
Pregovori među članicama nastavljaju se narednih mjeseci, a države pokušavaju da usklade zahtjeve najvećih uplatilaca u evropski budžet sa stavovima članica koje žele da zadrže postojeći nivo finansiranja poljoprivrede i regionalnog razvoja.
Za usvajanje višegodišnjeg finansijskog okvira potrebna je jednoglasna saglasnost svih država članica EU, nakon čega je potrebna i saglasnost Evropskog parlamenta.
Novi budžet trebalo bi da počne da važi 1. januara 2028. godine, pa će pregovori o tome gdje će Brisel trošiti stotine milijardi evra biti jedna od najvažnijih političkih tema u EU tokom naredne godine.
