Taj potez, na kojem su zvaničnici radili uoči posjete generalnog sekretara NATO-a Marka Rutea Vašingtonu ovog mjeseca, najnoviji je znak da Tramp namjerava da sprovede svoje prijetnje u djelo protiv članica koje ne smatra “uzornim saveznicama”.
Američka administracija sprovodi detaljan pregled doprinosa svake članice savezu i njihovo svrstavanje u kategorije, potvrdila su tri evropska diplomata i jedan američki odbrambeni zvaničnik upoznat sa planom. Riječ je o novom pritisku na već zategnute odnose unutar NATO-a, koje su dodatno uzdrmali Trampovi potezi, od pokušaja aneksije Grenlanda do prijetnji potpunim povlačenjem iz pakta.
Američki ministar rata Pit Hegset iznio je sličnu ideju u decembru prošle godine.
“Uzorni saveznici koji se više potrude, poput Izraela, Južne Koreje, Poljske, sve više i Njemačke, baltičkih zemalja i drugih, uživaće našu posebnu naklonost. Saveznici koji i dalje ne ispunjavaju svoj dio obaveza u kolektivnoj odbrani snosiće posljedice”, rekao je Hegset tada.
Jedan diplomata potvrdio je da novi plan izgleda kao nastavak te logike.
“Bijela kuća ima nekakav dokument o ‘dobrima i lošima’, pa je to očigledno sličan način razmišljanja”, rekao je.
Nejasne posljedice i nagrade
Administracija drži detalje u tajnosti, a zvaničnici nisu pojasnili kakve bi konkretne povlastice ili kazne mogle biti uvedene.
“Ne djeluje da imaju baš razrađene ideje kada je riječ o kažnjavanju loših saveznika”, rekao je jedan evropski zvaničnik.
Kao jedna od opcija pominje se preraspodjela američkih trupa, ali bi to u praksi značilo njihovo premještanje iz jedne zemlje u drugu, što je skupo i dugotrajno.
Mogući dobitnici
Rumunija i Poljska se pominju kao potencijalni dobitnici, jer imaju dobre odnose sa Trampom i bile bi otvorene za veće američko vojno prisustvo.
Poljska već pokriva gotovo sve troškove američkih trupa na svojoj teritoriji, dok rumunska baza Mihail Kogălniceanu ima kapacitete za dodatne snage.
