Kršenje osnovnih prava
Sud je u saopštenju za javnost naveo da mađarska zakonska ograničenja LGBTQ+ sadržaja krše niz zakona EU-a i “predstavljaju posebno ozbiljno zadiranje u nekoliko osnovnih prava”. Time je podržao tužbu za povredu prava koju je izvorno pokrenula Evropska komisija.
Slučaj se odnosi na mađarski zakon iz 2021. godine kojim se ograničava ili zabranjuje “promovisanje” homoseksualnosti i tranzicije pola u medijima dostupnim djeci. Budimpešta je zakon uvela prilikom usvajanja audio-vizuelnog pravilnika EU-a i njegovih odredaba o zaštiti djece od štetnog sadržaja. Komisija je na kraju slučaj predala sudu, uz podršku 15 država članica i Evropskog parlamenta.
Reakcija Evropske komisije
“Taj mađarski zakon je sramota”, izjavila je predsjednica Komisije Ursula fon der Lajen još 2021, obećavši da će upotrijebiti “sva ovlaštenja Komisije kako bi obezbijedila da se prava svih građana EU-a zagarantuju, bez obzira na to ko su i gdje žive”.
Uprkos pritisku, mađarska vlada nastavila je sa sprovođenjem zakona. Prošle godine je zabranila povorke ponosa i ovlastila policiju da koristi biometrijske kamere za identifikaciju organizatora i učesnika, čime je produbila sukob s EU-om.
Stav nove vlasti
Današnja presuda u skladu je s ranijim pravnim mišljenjima. Glavni nezavisni advokat suda prethodno je ocijenio da je Mađarska “znatno odstupila od modela ustavne demokratije”, kritikujući pravila jer su “utemeljena na vrijednosnom sudu da život homoseksualnih i necisrodnih osoba nema jednaku vrijednost ili status kao život heteroseksualnih i cisrodnih osoba”.
Nakon svoje izborne pobjede, Mađar je podržao povorke ponosa u ime prava na slobodu okupljanja. “Jasno smo rekli, a to je stav Tise i miliona mađarskih građana koji nas podržavaju, da svako može živjeti s kime god želi, dokle god ne krši zakone i ne nanosi štetu drugima”, poručio je.
“Mađarska želi biti zemlja u kojoj niko nije stigmatizovan zato što drukčije misli, voli nekoga ko je drukčiji od većine ili vjeruje u nešto drukčije od većine”, dodao je.
Moguće finansijske kazne
Izvršno tijelo EU-a sada može poduzeti dalje korake i zatražiti finansijske kazne ako se Mađarska ne uskladi s presudom.
Evropska komisija, odlazeća mađarska vlada i Mđarova delegacija Tisa u Evropskom parlamentu nisu odmah odgovorili na pitanja za komentar o današnjoj presudi, prenosi index.hr.
