Studentkinja Anđelina (24) već duže vrijeme koristi ChatGPT kako bi se lakše nosila sa depresijom. Za nju je vještačka inteligencija samo dodatna pomoć. Prije nego što je počela da koristi četbot, već je bila na terapiji. Anđelina uglavnom koristi vještačku inteligenciju kako bi bolje strukturirala sopstvene misli. Kod težih odluka, kaže, savjeti četbota pokazali su se kao malo korisni.
Najveći rizik vidi u zapostavljanju prijatelja i porodice.
“Treba to koristiti promišljeno i ni u kom slučaju ne zapostavljati svoje okruženje. Iako je kod depresije izuzetno teško obratiti se drugima.“
Anđelina upozorava i na to da stalna dostupnost četbota zasnovanih na vještačkoj inteligenciji može imati i opasno privlačan efekat. Razgovor započne, poruke se nižu jedna za drugom, a čovjek se u tome izgubi, bez nekoga na drugoj strani ko bi ga zaustavio,.
Po njenom mišljenju, nedostaje važna povratna informacija o tome kada je dovoljno i kada bi trebalo napraviti pauzu, skrenuti pažnju ili uraditi nešto pozitivno. Rizik od zapadanja u beskrajno razmišljanje i preispitivanje, kaže, zato je veoma veliki, piše DW.
Istraživanje – 2.500 učesnika
Koliko često se vještačka inteligencija koristi kod psihičkih problema i sa kakvim rezultatima, ispitivala je njemačka Fondacija za pomoć u liječenju depresije i prevenciju samoubistava u velikom istraživanju među 2.500 mladih ljudi uzrasta od 16 do 39 godina.
Nešto više od petine ispitanika imalo je medicinski potvrđenu dijagnozu depresije.
U anketi su učesnici navodili da li i na koji način razgovaraju o sopstvenim psihičkim problemima sa četbotovima zasnovanim na vještačkoj inteligenciji.
Među učesnicima sa dijagnostikovanom depresijom, 69 odsto je već koristilo četbotove za razgovore o psihičkim problemima. Njih 35 odsto razgovaralo je sa vještačkom inteligencijom direktno o svojoj depresiji.
Oni koji su se nalazili u izraženoj depresivnoj fazi još češće su se obraćali vještačkoj inteligenciji za savjet – i to u dužim razgovorima, sličnim razgovoru sa drugom osobom.
Uglavnom pozitivna iskustva
Posebno iznenađuju pretežno pozitivna iskustva ispitanika, kaže psihijatar Ulrih Hegerl, predsjednik Upravnog odbora njemačke Fondacije.
Tako je 75 odsto učesnika sa dijagnozom depresije navelo da su iz razgovora izašli osnaženi. Njih 65 odsto čak je osjetilo “bliskost i povezanost”.
“To je zaista iznenađujuće, kada se uzme u obzir da komunicirate sa mašinom. I takođe to što ti razgovori nisu bili površni – 79 odsto kaže da su bili dubinski”, navodi Hegerl, ali i upozorava:
“Neki ljudi kažu: ako koristim ove programe, više uopšte ne moram kod ljekara niti da dobijem dijagnozu. Drugi kažu da im je to način da sami sebi pomognu. Kada je riječ o teškoj bolesti kao što je depresija, na to gledam veoma kritično.”
Zabilježena su i negativna iskustva. Tako je 53 odsto ispitanika navelo da su nakon kontakta sa vještačkom inteligencijom češće razmišljali o samopovređivanju ili samoubistvu.
