“Nalazimo se usred jedne od najznačajnijih privrednih prekretnica u više generacija, a možda i u istoriji”, izjavila je guvernerka prilikom objave uredbe u Njujorku. “Ovi hiperskalabilni podatkovni centri za vještačku inteligenciju troše velike količine energije i ozbiljno prijete preopterećenjem naše mreže.”
Nagli rast računa za struju
“Oni dižu cijene lokalnim potrošačima, a ja odbijam dopustiti da se ti troškovi preliju na stanovnike Njujorka”, dodala je. Stav guvernerke Hochul odražava mišljenje brojnih građana i ekoloških aktivista koji su upozoravali na prekomjernu potrošnju energije i prirodnih resursa, posebno pitke vode, od strane takozvanih hiperskalabilnih podatkovnih centara.
U saopštenju se navodi da su se stanovnici Njujorka suočili s naglim rastom računa za struju, pri čemu je prosječna cijena električne energije za domaćinstva u državi od 2019. porasla za gotovo 68 posto. Ta je činjenica snažno uticala na javno mnjenje, koje se okrenulo protiv izgradnje novih podatkovnih centara, uz snažan otpor predloženim projektima u opštinama poput Lansinga i East Fishkilla.
Protivnici izgradnje podatkovnih centara pozdravili su guvernerkinu odluku. “Ovaj jednogodišnji moratorijum je veliki korak naprijed za zajednice u Njujorku koje se bore protiv navale prijedloga za gradnju ogromnih podatkovnih centara”, izjavila je Laura Shindell, direktorica istaknute neprofitne ekološke organizacije Food & Water Watch za državu Njujork.
“On je direktna posljedica snažnog pritiska javnosti širom države, koja od svojih izabranih zvaničnika traži zaštitu od nasrtaja velikih tehnoloških kompanija, čime se ugrožavaju čisti vazduh, voda i finansijska bezbjednost stanovnika Njujorka.” Pohvale su stigle i od guvernerkinih saveznika u Kongresu i državnom zakonodavnom tijelu.
Ulaganja u Njujork
“Kod ovog jednogodišnjeg moratorijuma u suštini se radi o povjerenju”, poručila je senatorka Kirsten Gillibrand u izjavi za postaju WRGB Albany. “Stanovnici Njujorka trenutno nisu uvjereni da imaju koristi od tih masivnih postrojenja.
Prije nego što krenemo dalje, naše zajednice trebaju čvrste garancije da im računi za energiju neće vrtoglavo porasti, da će im voda biti zaštićena i da će zrak ostati čist.” “Tehnologija bi trebalo da nam poboljšava život, a ne zagađivati vodu, opterećivati energetsku mrežu ili dizati račune za komunalije”, navela je državna senatorka Kristen Gonzalez, demokratkinja.
“Time što smo našoj državi dali vremena za planiranje, možemo obezbijediti da se razvoj i inovacije ne odvijaju na štetu svih nas.” Mnogi su, međutim, izrazili nezadovoljstvo, tvrdeći da će moratorijum naštetiti konkurentnosti Njujorka i Sjedinjenih Država u brzorastućem tehnološkom sektoru.
“Moratorijum na nivou cijele države pogrešan je odgovor na prava pitanja”, napisali su u junu zastupnik u skupštini države Njujork, republikanac Scott Gray, i trojica njegovih kolega u pismu guvernerki. “On zamrzava ulaganja, oduzima pravo odlučivanja zajednicama koje bi trebalo da donose odluke i duplira ili ignoriše posao koji guvernerkina administracija već sprovodi.”
Podijeljena mišljenja
“Odluke o lokacijama treba da donose lokalne zajednice. Posao Albanyja je da postavi regulatorni okvir, olakša povezivanje te zaštiti potrošače i pouzdanost mreže. Nije na Albanyju da umjesto grada ili sela odlučuje želi li jedan od ovih projekata. To je lokalna odluka i tako treba ostati”, napisali su Gray i njegovi kolege.
“Kina pobjeđuje”, objavio je juče ujutro na društvenoj mreži X senator iz Pennsylvanije John Fetterman. Predstavnici kompanija koje grade podatkovne centre tvrde da strani suparnici SAD podržavaju pokret protiv vještačke inteligencije, a postoje i dokazi o sadržaju protiv vještačke inteligencije stvorenom u inostranstvu i plasiranom američkoj publici.
Moratorijum na podatkovne centre i dalje je popularan u državi. Istraživanje instituta Siena Research provedeno u junu pokazalo je da 46 posto ispitanika smatra kako bi “jednogodišnji moratorijum na nove dozvole za velike podatkovne centre u Njujorku” bio dobar za državu, dok je samo 21 posto reklo da bi bio loš.
Pitanje je dobilo podršku birača obje stranaka – podržavaju ga demokrate s razlikom od 37 postotnih bodova, a republikanci s razlikom od 13 bodova. Ista anketa pokazala je da Hochul, demokratkinja, vodi ispred svog republikanskog protivkandidata, izvršnog direktora okruga Nassau Brucea Blakemana, za 20 postotnih bodova, što je dobar znak za njenu kampanju za reizbor.
Budući koraci
Prvi moratorijum na nivou cijele savezne države značajan je pokazatelj autoriteta guvernerke Hochul, koja je sprovela istorijsku mjeru uprkos upozorenjima svojih demokratskih koleginica, poput Janet Mills iz Mainea i Abigail Spanberger iz Virginije.
Četrnaest državnih zakonodavnih tijela širom zemlje predložilo je zakone za ograničavanje izgradnje novih podatkovnih centara, ali do sada nijedan nije stupio na snagu. Ovo možda nije posljednja mjera koju je preduzela guvernerkina kancelarija.
Zakon o odgovornom razvoju podatkovnih centara, koji je državno zakonodavno tijelo donijelo ranije ove godine, takođe predviđa jednogodišnji moratorijum na izgradnju novih podatkovnih centara s vršnom potrošnjom energije od 20 megavata ili više.
Ukidanje izuzeća
Hochul još nije postupila po tom zakonu, ali je najavila da će sarađivati sa zakonodavcima kako bi ga “dodatno preispitala”. Uz to, u saopštenju njene kancelarije stoji da guvernerka aktivno “radi na zakonu o ukidanju izuzeća od poreza na promet za masivne podatkovne centre širom države”.
Osim obustave izgradnje, Hochul je naložila Odjeljenju za javne usluge države Njujork da “razmotri pristupe kojima bi se od podatkovnih centara zahtijevalo da finansiraju nove kapacitete za proizvodnju čiste energije namijenjene njihovom radu, uključujući, ali ne ograničavajući se na, distribuisane energetske resurse na lokaciji korisnika i baterijska spremišta”.
Guvernerka kaže da će moratorijum biti ukinut nakon što država razvije sveobuhvatan okvir za podršku opštinama i stroge standarde za izgradnju. U svom nedavnom godišnjem rangiranju najboljih država za poslovanje, CNBC je svrstao Njujork među države u najboljem položaju za privlačenje podatkovnih centara za vještačku inteligenciju, prenosi Index.hr.
