Analiza portala Euronews Business, temeljena na Sedmičnom biltenu o nafti Evropske komisije, uporedila je cijene od 23. februara s onima od 20. aprila. U tom je razdoblju prosječna cijena benzina Eurosuper 95 u EU porasla sa 1,64 na 1,83 evra po litru, što je povećanje od 12 posto.
Najveći rast u Belgiji, Češkoj i Bugarskoj
Najveći porast cijena benzina zabilježen je u Belgiji, Češkoj i Bugarskoj, gdje su cijene skočile za 22 posto. Među četiri najveće privrede EU, Francuska bilježi najveći skok od 18 posto, a slijedi je Njemačka s 15 posto. U Italiji (7 posto) i Španija (3 posto) rast je bio umjereniji. Cijene benzina na Malti ostale su nepromijenjene.
U Grčkoj je benzin poskupio za 17 posto, u Finskoj i Danskoj za 14 posto, Mađarskoj za 13, Nizozemskoj za 11, a u Irskoj za 10 posto. Ove promjene temelje se na vrijednostima u evrima, pa su na rezultate u zemljama izvan evrozone mogla utjicati i kretanja kursa.
Dizel poskupio dvostruko više od benzina
Cijene dizela porasle su još oštrije. Prosječna cijena dizelskog goriva u EU skočila je s 1,59 na 2,01 evra po litru, što je porast od 26 posto – više nego dvostruko veći od poskupljenja benzina. Najveći skok zabilježen je u Bugarskoj, od čak 43 posto. Slijede Francuska (36 posto), Estonija (35 posto) i Belgija (33 posto), gdje je gorivo poskupjelo za najmanje trećinu. Inflacija cijena dizela takođe je premašila 30 posto na Kipru, u Hrvatskoj i Latvaniji.
Među vodećim privredama, Francuska je s rastom od 36 posto na drugom mjestu u EU. Za razliku od benzina, Španija je zabilježila natprosječan rast od 27 posto. U Italiji je dizel poskupio 24 posto, a u Njemačkoj 23 posto. Cijene dizela nisu se mijenjale jedino na Malti, dok su najmanji rast zabilježile Mađarska i Rumunija (obje 13 posto) te Poljska (15 posto).
Gdje je benzin najskuplji, a gdje najjeftiniji
Prema podacima od 20. aprila, Nizozemska ima najvišu cijenu benzina od 2,28 evra po litru. Slijede Danska (2,22 evra), Njemačka (2,11 evra), Grčka (2,03 evra) i Francuska (2,02 evra). Najjeftiniji benzin toči se na Malti po cijeni od 1,34 evra, a slijede Poljska (1,41 evra) i Bugarska (1,47 evra). Španija je s cijenom od 1,52 evra četvrta najpovoljnija.
Nizozemska je na vrhu i po cijenama dizela, gdje litar košta 2,30 evra. Među prvih pet su i Finska (2,25 evra), Francuska (2,24 evra), Danska (2,22 evra) i Belgija (2,19 evra). Među najvećim privredama, Francuska, Njemačka (2,13 evra) i Italija (2,11 evra) nalaze se pri vrhu ljestvice. Španija je jedina velika ekonomija s cijenama dizela ispod prosjeka EU. Malta je i ovdje izuzetak s cijenom od 1,21 evra po litru, dok je sljedeća najniža cijena zabilježena u Poljskoj i iznosi 1,64 evra.
Kretanje cijena tokom krize
Sedmikčni podaci od početka godine pokazuju kako je sukob uticao na troškove goriva. Cijene su počele rasti već u sedmicama prije napada. Benzin je s 1,64 evra po litru 23. februara skočio na gotovo 1,90 evra do kraja marta, dok je dizel u istom razdoblju poskupio s 1,60 na preko 2,06 evra. Obje vrste goriva dosegnule su vrhunac početkom aprila, kada je cijena dizela nakratko premašila 2,10 evra.
Nakon primirja, cijene su se počele smanjivati, ali i dalje su znatno iznad nivoa prije napada. Velik udio u cijenama goriva u Evropi čine porezi. Prema podacima Eurostata za 2024. godinu, 67 posto novoregistriranih automobila imalo je benzinski motor, 17 posto dizelski, a 14 posto su činila potpuno električna vozila, piše index.hr.
