Cijene goriva širom Evrope porasle su usljed geopolitičkih sukoba, uključujući rat između Rusije i Ukrajine i tenzije koje uključuju SAD, Izrael i Iran, što je uticalo na snabdijevanje energentima i transportne rute.
Prema podacima koje je prikupila agencija Anadolu, Finska je imala najvišu cijenu dizela u Evropi od 2,334 evra po litru, a slijede je Holandija (2,323 evra), Francuska (2,169 evra), Belgija (2,157 evra) i Njemačka (2,149 evra).
Prosječna cijena dizela u Turskoj iznosila je oko 80 turskih lira (1,44 evra) po litru, što je među najnižim cijenama u regionu.
Podaci njemačkog auto-kluba ADAC pokazali su da je cijena dizela 18. avgusta dostigla 2,253 evra po litru, što je najviši nivo u posljednja tri mjeseca. Cijene su porasle za 5,3 evrocenta po litru u odnosu na prethodnu nedjelju.
Cijene dizela porasle su za više od 30 procenata u odnosu na 1,721 evro po litru, najniži nivo u posljednja tri mjeseca, zabilježen 23. juna, prenosi Fenilx magazim.
Troškovi snabdijevanja i logistike podstiču rast cijena
Visoke cijene dizela u Njemačkoj ne mogu se objasniti isključivo međunarodnim cijenama sirove nafte. Nakon obustave uvoza ruskih naftnih derivata zbog rata između Rusije i Ukrajine, Njemačka se sve više oslanja na alternativne izvore kako bi zadovoljila potražnju za dizelom.
Prema podacima Saveznog zavoda za statistiku Njemačke (Destatis), Norveška je najveći njemački dobavljač sirove nafte.
Norveška je prošle godine učestvovala sa 16,6 odsto u ukupnom uvozu sirove nafte u Njemačku, odnosno sa 12,5 miliona tona.
Sjedinjene Države su zauzele drugo mjesto sa 16,4 odsto, odnosno 12,4 miliona tona, a za njima slijedi Libija sa 13,8 odsto, odnosno 10,4 miliona tona.
Promjene u rutama snabdijevanja takođe su dovele do rasta logističkih troškova, vršeći dodatni pritisak na rast cijena dizela u Njemačkoj.
Nizak vodostaj Rajne u zapadnoj Njemačkoj otežao je plovidbu brodova koji prevoze naftne derivate, onemogućavajući im rad punim kapacitetom.
Prema navodima ADAC-a (ADAC), nizak vodostaj Rajne doveo je do viših cijena goriva, naročito u zapadnoj Njemačkoj.
Cijena dizela u Sjevernoj Rajni-Vestfaliji, saveznoj državi u zapadnoj Njemačkoj koja se prostire duž Rajne, porasla je na čak 2,254 evra po litru.
Porezi povećavaju cijene dizela
Njemačko Savezno ministarstvo za ekonomska pitanja i energetiku navodi da cijene goriva u zemlji prvenstveno zavise od ponude i potražnje.
Konačna maloprodajna cijena dizela uključuje porez na energente, porez na dodatu vrijednost (PDV) od 19 odsto i troškove vezane za emisiju ugljenika, kao i troškove transporta, skladištenja i distribucije.
Kako bi ublažila teret rastućih troškova goriva, njemačka vlada je u periodu od 1. maja do 30. juna privremeno smanjila porez na energente za benzin i dizel za 14,04 evrocenta po litru, odnosno za približno 17 centi, uključujući PDV.
Ta mjera je istekla 1. jula, čime je okončano privremeno poresko rasterećenje i ponovo stvoren pritisak na rast cijena na benzinskim stanicama.
Visoke cijene ograničavaju mobilnost vozača
Rosvita Henkel, državljanka Njemačke, izjavila je za agenciju Anadolu da pojedini ljudi više ne mogu da priušte visoke cijene goriva.
“Smatram da je ova situacija veoma zabrinjavajuća jer ograničava našu slobodu. Više nemamo onu slobodu kretanja koju smo imali šezdesetih i sedamdesetih godina. Ne možemo više da putujemo kao nekada. To stvara veliku napetost, a za mnoge ljude situacija je postala nepodnošljiva”, rekla je Henkel.
Dodala je da, uprkos visokim cijenama goriva, i dalje viđa mnogo vozača na putevima.
“To me prilično iznenađuje. Najviša cijena koju sam nedavno vidjela iznosila je 2,70 evra”, rekla je ona.
Henkel je pozvala na stabilizaciju cijena goriva i ponovno uvođenje subvencije koja je u međuvremenu ukinuta.
“Ali malo toga se preduzima. Vlada ili političari bi mogli nešto da učine. Mi, građani, smo ti koji ispaštaju. Ne znamo šta da radimo”, rekla je ona.
Vozači odlaze u Poljsku po jeftinije gorivo
Još jedan njemački državljanin, Diter Kruger, rekao je da poskupljenja više nisu podnošljiva za građane.
“Ne razumijem zašto su cijene goriva tako visoke. Po mom mišljenju, potrošač uvijek najviše ispašta. Generalno gledano, neki ljudi će profitirati od ove situacije, ali to je teško dokazati”, rekao je on.
Niže cijene goriva u susjednoj Poljskoj podstakle su neke njemačke vozače da pređu granicu kako bi napunili rezervoare, naveo je Kruger.
“Svi idu u Poljsku da napune rezervoare. Mogu to da razumijem. Nemaju svi toliko novca”, rekao je on.
Kruger je takođe pozvao njemačku vladu da preduzme akciju.
“Želio bih da naša vlada bude razumna vlada koja sluša ljude i obraća pažnju na ono što im je važno. To bi bio veoma pametan potez. Nešto mora da se promijeni u svim oblastima. Stvari ne mogu ovako da se nastave. Apsolutno ne”, rekao je.
Učiteljica Nađa Bening je rekla da su cijene visoke iako rijetko koristi svoj automobil. Struja i grijanje su osnovne potrepštine, napomenula je.
“Zašto moramo toliko da plaćamo za osnovne potrepštine? Stvari poput vode, struje i grijanja su dio svakodnevnog života. Kada postanu ovako skupe, to uzima veliki danak ljudima”, rekla je Bening.
