Sadržaj teksta
Spor u vezi s Iranom
Spor između Berlina i Vašingtona izbio je početkom sedmice, nakon što je Merc izjavio da Iran ponižava SAD odugovlačenjem pregovora u kontekstu rata između SAD i Izraela protiv Irana. Tramp je reagovao oštro, poručivši da Merc “misli da je u redu da Iran ima nuklearno oružje” i dodao da “ne zna o čemu govori”. Dan kasnije, na društvenoj mreži Truth Social napisao je da Vašington razmatra smanjenje broja američkih vojnika u Njemačkoj.
Upravo zato je Merc u Minsteru gotovo cijelo obraćanje posvetio naglašavanju savezništva sa SAD, jedinstva NATO-a i zajedničkih ciljeva, čime je, bez direktnog spominjanja Trampa, poslao poruku da Njemačka ne dovodi u pitanje transatlantski odnos.
Kompas prema NATO-u
“U ovim izuzetno burnim vremenima vodimo se jasnim kompasom. Taj kompas i dalje je usmjeren na jedinstveni NATO i pouzdano transatlantsko partnerstvo”, rekao je.
Više puta je istakao da Njemačka djeluje “rame uz rame” sa SAD i drugim saveznicima te da postoji “bliski i povjerljivi kontakt”, posebno s Vašingtonom. Kao dodatni signal kontinuiteta saradnje naveo je da je visoki komandant američkih oružanih snaga posjetio istu bazu samo dan ranije.
“To činimo u našem zajedničkom transatlantskom interesu, uz uzajamno poštovanje i pravednu podjelu tereta”, rekao je, dodajući da mu je to partnerstvo “posebno pri srcu”.
U istom kontekstu Merc je govorio i o reformi Bundesvera, naglasivši da njemačka vojska mora biti spremna “boriti se već večeras”, ali i dugoročno se pripremati za buduće izazove.
Pritisak na Teheran
Najveća promjena vidljiva je u njegovim izjavama o Iranu. Za razliku od ranijih komentara koji su izazvali spor, ovaj put sav je pritisak usmjerio na Teheran.
Poručio je da Iran “mora sjesti za pregovarački sto” i da “više ne smije držati regiju, a na kraju ni svijet, taocem svojih interesa”. Pritom je naglasio da Njemačka po tom pitanju djeluje “u bliskom kontaktu s partnerima”, posebno ističući SAD.
Trampove prijetnje nisu nove
Takve prijetnje iz Vašingtona nisu nove. Tramp već godinama dovodi u pitanje nivo američkog vojnog angažmana u Evropi i kritikuje NATO saveznike zbog nedovoljnog izdvajanja za odbranu. U Evropi se zato sve ozbiljnije razmatra scenario u kojem bi se kontinent morao više oslanjati na vlastite odbrambene kapacitete.
U Evropi je obično raspoređeno između 80.000 i 100.000 američkih vojnika, a Njemačka ima ključnu ulogu jer na svojoj teritoriji udomljuje više američkih vojnih objekata, uključujući komende za Evropu i Afriku, avio-bazu Ramštajn te medicinski centar u Landštulu. U zemlji su raspoređeni i američki nuklearni projektili.
Povlačenje malo vjerovatno
Uprkos zaoštrenoj retorici, stručnjaci procjenjuju da je stvarno povlačenje malo vjerovatno. Ed Arnold iz londonskog instituta RUSI ističe da SAD iz svoje prisutnosti u Njemačkoj izvlači značajne koristi, posebno u logistici i podršci operacijama na Bliskom istoku, te da se Trampove izjave prije svega mogu tumačiti kao politički pritisak.
Rat u Iranu dodatno je pojačao zabrinutost u Evropi u vezi sa bezbjednosnom arhitekturom kontinenta. Saveznici strahuju da bi eventualno preusmjeravanje američkih resursa na Bliski istok moglo oslabiti odbranu Evrope, posebno u kontekstu sve agresivnije politike Rusije. Istovremeno, evropske zemlje, uključujući Njemačku, sve više ulažu u vlastite odbrambene kapacitete i pripremaju se za veću odgovornost u bezbjednost kontinenta, prenosi index.hr.
