Ispostavilo se da stvarne bezbjednosne prijetnje nije bilo, a prema dosadašnjim informacijama uzrok alarma bio je tehnički kvar ili greška posade prilikom unosa koda za transponder. Ipak, signal je pokrenuo standardne procedure u tri države, pa su tokom leta bili podignuti borbeni avioni Bugarske, Turske i Izraela.
U pitanju je bio LO155 poljske nacionalne kompanije LOT Polish Airlines, koji je za LOT obavljala bugarska čarter-kompanija Electra Airways avionom Airbus A320-231 registracije LZ-EAB. Avion je poletio sa aerodroma Varšava-Šopen (WAW) ka aerodromu Ben Gurion (TLV), sa oko 180 putnika.
Kod 7500 automatski aktivirao bezbjednosne procedure
Kod 7500 jedan je od tri međunarodno standardizovana transponderska koda za vanredne situacije (uz 7600 i 7700) i koristi se kada postoji sumnja da je avion predmet otmice ili drugog oblika nezakonitog ometanja leta. Zbog ozbiljnosti takvog signala, nadležne vojne i civilne službe dužne su da odmah pokrenu propisane procedure.
Prema informacijama bugarskog Ministarstva odbrane, nakon što je avion prešao Dunav i ušao u bugarski vazdušni prostor, uzbuna je aktivirala NATO misiju nadzora i kontrole vazdušnog prostora, pa je poletio lovac MiG-29 Ratnog vazduhoplovstva Bugarske radi presretanja aviona.
Po ulasku u turski vazdušni prostor, prema navodima Ministarstva saobraćaja i infrastrukture Turske, avion su preuzela dva lovca F-16 Ratnog vazduhoplovstva Turske, koja su ga pratila tokom preleta kroz zemlju, primjenjujući međunarodne procedure za slučajeve mogućeg nezakonitog ometanja leta.
Turske vlasti istovremeno navode da posada nije prijavila vanrednu situaciju u kabini.
Po približavanju istočnom Mediteranu izraelsko ratno vazduhoplovstvo podiglo je dva borbena aviona, a Izraelske odbrambene snage (IDF) saopštile su da je razlog za njihovo angažovanje bio privremeni gubitak komunikacije sa letjelicom, nakon čega je ona ponovo uspostavljena i utvrđeno da ne postoji bezbjednosna prijetnja, navodi Times of Israel.
Avion kružio kod Kipra prije povratka u Bugarsku
Podaci sa javno dostupnih servisa za praćenje letova, zasnovani na ADS-B signalima aviona, pokazuju da je Airbus A320 određeno vrijeme proveo u zoni čekanja (holding pattern) jugozapadno od Kipra na visini FL350, odnosno približno 10.700 metara, vjerovatno dok nadležne službe i avio-kompanija nisu donijeli konačnu odluku o nastavku leta.
Avionu u međuvremenu nije odobreno slijetanje u Izrael, nakon čega je promijenio kurs i vratio se ka Bugarskoj.
LOT Polish Airlines saopštio je da je posada tokom komunikacije sa kontrolom letenja prijavila vanrednu situaciju, ali da je ona kasnije povučena.
Kako je u međuvremenu isticalo maksimalno dozvoljeno radno vrijeme posade, odlučeno je da avion sleti u Burgas, matičnu bazu kompanije Electra Airways.
Avion je tokom leta presretan i praćen od strane bugarskih MiG-29, turskih F-16 i izraelskih borbenih aviona, da bi na kraju bezbjedno sletio u Burgas u 17.12 po lokalnom vremenu, gdje je pregledom utvrđeno da nije bilo nikakve bezbjednosne prijetnje, navodi AeroTime.
Letjelica je nakon slijetanja parkirana na izdvojenu poziciju, a lokalne službe izvršile su detaljan pregled aviona. Tokom kontrole nisu pronađeni nikakvi opasni materijali niti bilo kakva bezbjednosna prijetnja, a niko od približno 180 putnika i članova posade nije povrijeđen.
Kvar ili ljudska greška?
Uzrok lažne uzbune još nije zvanično definitivno utvrđen.
Bugarsko Ministarstvo saobraćaja navodi da je incident izazvao tehnički kvar transpondera, zbog kojeg je avion automatski emitovao kod 7500.
Sa druge strane, LOT Polish Airlines i turske vlasti smatraju da je najvjerovatnije došlo do pogrešnog unosa transponderskog koda od strane posade.
Lažna emitovanja koda 7500 veoma su rijetka, ali nisu bez presedana. Jedan od poznatijih slučajeva dogodio se 2022. godine, kada je avion Singapore Airlinesa tokom leta između Los Anđelesa i Singapura takođe greškom emitovao kod za otmicu usljed tehničkog problema.
Dodatnu zanimljivost predstavlja i sam avion koji je učestvovao u incidentu.
Airbus A320-231 registracije LZ-EAB prvi put je poletio 24. februara 1992. godine pod probnom registracijom F-WWDL, što znači da je danas star više od 34 godine.
Prema javno dostupnim podacima o flotama evropskih avio-kompanija, r9ieč je o jednom od najstarijih Airbusa A320 koji se i dalje nalaze u redovnom komercijalnom saobraćaju u Evropi. Stariji od njega, i to svega nekoliko mieseci, jeste samo još jedan avion istog tipa u floti bugarske čarter-kompanije European Air Charter, prenosi Aero.rs.
