GPMaljevac donosi primjere nekoliko država koje se najčešće izdvajaju po strogoći su Švajcarska, Norveška, Finska i Austrija. U tim zemljama se na brzinu, alkohol, korištenje mobitela tokom vožnje i opasnu vožnju gleda posebno ozbiljno, a kazne mogu biti mnogo veće nego što su vozači iz regiona navikli.
Švajcarska: Strogi sistem i “Via Sicura”
Švajcarska godinama važi za jednu od najstrožijih evropskih država za vozače. Za ozbiljna prekoračenja brzine moguće su krivične posljedice, zabrana vožnje i vrlo visoke novčane kazne. Švajcarski sistem u određenim slučajevima uzima u obzir finansijsko stanje vozača, pa kazna za imućnije osobe može biti znatno veća nego kod fiksnih kazni. Nedavno je zabilježen slučaj vozača kojem je zbog prekoračenja brzine u Švajcarskoj prijetila kazna do 90.000 švajcarskih franaka, što pokazuje koliko takvi prekršaji mogu biti skupi.
Dodatno, švajcarski paket sigurnosnih mjera poznat kao Via Sicura pooštrio je odnos prema ekstremno brzoj i opasnoj vožnji. U najtežim slučajevima takvo ponašanje može se tretirati kao krivično djelo, a posljedice mogu uključivati i oduzimanje vozačke dozvole na duži period.
Norveška: Fokus na mobilne telefone i prosječnu brzinu
Norveška je takođe poznata po visokim kaznama i ozbiljnom pristupu saobraćajnim prekršajima. Kazne za prekoračenje brzine rastu brzo, a kontrole se sprovode i putem kamera. Putnički vodiči i informacije za vozače navode da se kazne za manje prekršaje u Norveškoj uglavnom kreću od nekoliko stotina do više hiljada norveških kruna, dok ozbiljniji prekršaji mogu završiti sudskim postupkom i oduzimanjem dozvole.
Posebno skupo može biti i korištenje mobilnog tokom vožnje, koje se u nordijskim zemljama sve strože kažnjava jer se smatra jednim od glavnih uzroka ometanja vozača. Norveška već godinama koristi i sisteme za kontrolu prosječne brzine na određenim dionicama, što znači da nije dovoljno samo usporiti ispred kamere.
Finska: Kazne srazmjerne prihodima
Finska je poznata po sistemu kazni prema prihodima, takozvanom “day-fine” sistemu. To znači da se za određene prekršaje kazna računa prema raspoloživom dnevnom prihodu vozača, a ne samo prema fiksnom iznosu. Finska policija objašnjava da se iznos dnevne kazne određuje na osnovu neto mjesečnih prihoda, uz zakonski minimum, dok za prekoračenje brzine postoje i minimalni iznosi kazni.
Zbog takvog sistema bogatiji vozači mogu dobiti izuzetno visoke kazne za isti prekršaj. Evropski mediji su ranije izvještavali o finskim slučajevima u kojima su kazne za brzinu iznosile više desetina hiljada evra, uključujući poznati slučaj kazne od 121.000 evra za finskog biznismena.
Austrija: Oštre mjere na tranzitnim rutama
Austrija je posebno važna za vozače iz regiona jer je jedna od glavnih tranzitnih država prema Njemačkoj, Italiji, Švajcarskoj i zapadnoj Evropi. Austrija je od 1. marta 2024. dodatno pooštrila pravila za ekstremno prekoračenje brzine, pa u najtežim slučajevima vozilo može biti privremeno oduzeto, a u određenim situacijama i trajno oduzeto i prodato.
Austrija je poznata i po sistemima “section control”, odnosno kamerama koje mjere prosječnu brzinu između dvije tačke. To znači da vozač može biti kažnjen i ako nije zaustavljen odmah, jer sistem računa prosječnu brzinu na cijeloj nadziranoj dionici.
Važno je znati da kazne iz inostranstva sve češće stižu na kućnu adresu. Vozači često pogrešno vjeruju da se prekršaj u drugoj evropskoj državi neće naplatiti nakon povratka kući. U praksi, evropske države sve više razmjenjuju podatke, a posebno se ozbiljno tretiraju prekršaji poput brzine, prolaska kroz crveno, vožnje pod uticajem alkohola, korištenja mobilnog i vožnje bez sigurnosnog pojasa.
