U središtu razgovora je mogućnost da američki investitor uđe u vlasništvo nad gasovodima Sjeverni tok, kojima je ruski gas prije rata stizao u Njemačku.
To ne znači da je dogovor postignut niti da će gas uskoro početi da teče. Naprotiv, prepreke su velike. Sjeverni tok je pod američkim i evropskim sankcijama, Njemačka se protivi njegovom ponovnom pokretanju, a dio evropskih zemalja strahuje da bi povratak ruskog gasa ponovo stvorio zavisnost od Moskve.
Ideja o poslu koji bi povezao Rusiju i SAD
Prema izvorima Rojtersa, Kušner i Dmitrijev razgovarali su o mogućnosti uključivanja američkog kapitala u projekat Sjeverni tok.
Kušner, koji pokušava da posreduje u pregovorima o okončanju rata u Ukrajini, smatra da bi ekonomska saradnja mogla biti dio šireg dogovora između dvije zemlje.
Američki investitori bi u tom slučaju mogli da zarade na budućem transportu energenata prema Evropi, dok bi Rusija ponovo dobila pristup jednom od svojih najvažnijih energetskih tržišta.
Bijela kuća, međutim, naglašava da bi svaki takav posao morao da bude u interesu američkih poreskih obveznika i kompanija. Jedan američki zvaničnik rekao je Rojtersu i da u posljednje vrijeme nije bilo razgovora o Sjevernom toku, dok drugi izvori tvrde da je ta tema i dalje na stolu.
Njemačka ne želi povratak
Najveća prepreka je upravo Njemačka.
Prije početka rata u Ukrajini Berlin je više od polovine potrebnog gasa nabavljao iz Rusije, uglavnom preko Sjevernog toka. Nakon ruske invazije isporuke su obustavljene, a cjevovodi su u septembru 2022. oštećeni u podvodnim eksplozijama.
Njemačko ministarstvo privrede i energetike poručilo je da su Sjeverni tok i ruski gas pod evropskim sankcijama i da je Njemačka pronašla druge izvore snabdijevanja. Ponovno pokretanje gasovoda zahtijevalo bi odluku njemačke vlade, a Berlin to trenutno ne želi.
To je posebno važno jer Njemačka istovremeno ulaže milijarde u jačanje odbrane upravo zbog procjene da Rusija predstavlja dugoročnu bezbjednosnu prijetnju Evropi.
Evropa je već krenula drugim putem
Povratak ruskog gasa bio bi veliki zaokret u odnosu na politiku Evropske unije.
Brisel je ove godine zakonski utvrdio postepeno ukidanje uvoza ruskog gasa. Prema planu EU, uvoz ruskog tečnog gasa trebalo bi da bude potpuno obustavljen do kraja 2026, dok će uvoz gasovodima biti ugašen najkasnije do 30. novembra 2027. godine.
Ipak, Rusija još nije potpuno nestala sa evropskog gasnog tržišta. Prema podacima Evropske komisije, EU je tokom 2025. godine uvezla oko 36 milijardi kubnih metara ruskog gasa, što je bilo oko 12 odsto ukupnog uvoza.
Agencija EU za saradnju energetskih regulatora navodi da su i tokom 2026. ostali aktivni dugoročni ugovori za ruski gas, posebno za ruski LNG koji stiže u Francusku, Španiju, Belgiju i Holandiju.
Poljska i Baltik već protiv
Ideja o povratku ruskog gasa posebno nailazi na otpor u zemljama koje su godinama upozoravale da energetska zavisnost od Moskve predstavlja bezbjednosni rizik.
Poljska je već jasno stavila do znanja da se protivi ponovnom otvaranju Sjevernog toka. Protiv bi bile i baltičke zemlje, dok bi eventualni dogovor mogao dodatno podijeliti evropske države.
U Njemačkoj je situacija nešto složenija. Vlada ne želi obnovu isporuka, ali krajnje desna Alternativa za Njemačku zagovara upravo suprotan pristup. Prema pisanju Rojtersa, Dmitrijev bi početkom naredne godine trebalo da razgovara sa rukovodstvom AfD-a o mogućnosti ponovne prodaje ruskog gasa Njemačkoj.
