Modžtaba Hamnei, međutim, desetak dana kasnije je odabran da naslijedi oca i bude novi vrhovni vođa Irana.
Njegovo imenovanje je objavila Skupština stručnjaka, vjersko tijelo od 88 članova zaduženo za pitanja nasljeđivanja najmoćnije pozicije u Iranu, javili su iranski državni mediji.
Modžtaba Hamnei navodno ima bliske veze sa Korpusom islamske revolucionarne garde, najmoćnije snage u Iranu.
Američki predsjednik Donald Tramp ranije je izjavio da bi Modžtaba Hamnei bio neprihvatljiv izbor.
Prije objave, jedan član Skupštine stručnjaka rekao je da je jedan od uslova da neko bude imenovan za novog vođu Irana da ga “neprijatelj mrzi”.
Za razliku od njegovog oca, Modžtaba se uglavnom trudio da živi povučeno. Nikad nije bio na položaju u vladi.
Nije držao javne govore ili davao intervjue, a objavljen je svega ograničen broj njegovih fotografija i snimaka.
Međutim, dugo su kolale glasine o njegovom uticaju kao čuvara koji kontroliše pristup njegovom ocu.
Američke diplomatske depeše, koje je objavio Vikiliks krajem dvijehiljaditih, opisale su ga kao “autoritet iza odora” koji se naširoko smatra “sposobnim i energičnim vođom” u okviru režima, prema AP-u.
Ali izbor Modžtabe Hamneija mogao bi da se pokaže kontroverznim.
Islamska Republika je osnovana 1979. godine poslije rušenja monarhije sa vlasti, a njena ideologija je zasnovana na principu da vrhovni vođa treba da bude izabran zbog njegovog vjerskog statusa i dokazanog liderstva, a ne linijom naslijeđene loze.
Ali Hamnei je govorio samo uopšteno o budućem vođstvu Islamske Republike.
Protivio se ideji da njegov sin Modžtaba postane kandidat za budućeg vođu, izjavio je član Skupštine stručnjaka prije dvije godine i nikada se nije javno osvrnuo na takve spekulacije.
Ko je Modžtaba Hamnei?
Rođen 8. septembra 1969. godine u sjeveroistočnom gradu Mašhadu, Modžtaba je drugo od Hamneijevih šestoro djece.
Završio je srednju vjersku školu Alavi u Teheranu.
Sa 17 godina, Modžtaba je služio u vojsci u nekoliko kratkih navrata tokom iransko-iračkog rata, prema iranskim medijima.
Osmogodišnji krvavi sukob učinio je režim još podozrivijim prema SAD i Zapadu, koji su podržavali Irak.
Modžtaba je 1999. godine išao u Kom, sveti grad koji se smatra važnim centrom šiitske teologije, da bi nastavio vjerska učenja.
Upadljivo je da nije nosio vjersku odeždu sve do tog perioda, a nije najjasnije ni zašto je odlučio da pođe u vjersku školu u 30. godini, jer se to uobičajeno radi u mlađim danima.
Modžtaba ostaje klerik srednjeg ranga, što bi moglo da postavlja prepreku za njegov uspon do mjesta vrhovnog vođe.
Posljednjih dana, neki mediji i zvaničnici bliski centrima moći u Iranu počeli su da nazivaju Modžtabu Hamneija “ajatolahom”, što je titula višeg klerika.
Ova promjena nekim posmatračima djelovala je kao pokušaj da se izdigne njegov vjerski status i predstavi ga kao kredibilnog kandidata za najviše mjesto u zemlji.
U teološkom sistemu, posjedovanje ranga “ajatolaha” i držanje naprednih predavanja smatra se pokazateljem učenjačkog nivoa i znanja kod nekoga, kao i jednim od zahtjeva i preduslova za odabir budućeg vođe.
Ali u prošlosti je već postojao presedan.
Ali Hamnei je brzo bio unaprijeđen u “ajatolaha” nakon što je postao drugi vrhovni vođa 1989. godine.
Optužbe za političko miješanje
Modžtabino ime prvi put je ušlo u javnu arenu tokom predsjedničkih izbora 2005. godine, koji su se završili pobjedom Mahmuda Ahmadinedžada, populističkog predstavnika tvrde struje.
U otvorenom pismu Hamneiju, reformistički kandidat Mehdi Karubi optužio je Modžtabu za uplitanje u proces glasanje preko elementa iz IRGC-a i milicije Basidž, koji su dijelili novac vjerskim grupama da pomognu da Ahmadinedžad pobjedi.
Četiri godine kasnije, Modžtaba se suočio sa istom optužbom.
Reizbor Ahmadinedžada pokrenuo je masovne proteste širom zemlje poznate kao Zeleni pokret.
Neki demonstranti su izvikivali slogane koji se protive ideji da bi Modžtaba mogao da naslijedi.
Mustafa Tadžzadeh, tada zamjenik ministra unutrašnjih poslova, opisao je rezultat kao “izborni puč”.
On je u zatvoru proveo sedam godina, što je pripisao “direktnoj želji Modžtabe Hamneija”.
Dva reformistička kandidata, Mir-Husein Musavi i Mehdi Karubi, stavljeni su u kućni pritvor poslije izbora 2009. godine.
U februaru 2012, Modžtaba se sastao sa Musavijem i pozvao ga da odustane od protesta, rekli su iranski izvori za BBC na persijskom.
Mnogi očekuju da Modžtaba nastavi tvrdu politiku njegovog oca.
Neki vjeruju i da je malo vjerovatno da bi čovjek koji je izgubio oca, majku i ženu u američko-izraelskim udarima popustio pod pritiscima Zapada.
Ali se sada suočava sa zastrašujućim zadatkom osiguravanja da Islamska Republika preživi i ubjeđivanje javnosti da je on prava osoba da povede zemlju iz političke i ekonomske pustoši.
Njegov kapacitet kao lidera nije poznat, a percepcija da se republika pretvara u nasljedni sistem mogla bi dodatno da produbi nezadovoljstvo javnosti.
Modžtaba će sada postati “obilježen čovjek” pošto je izraelski ministar odbrane ranije izjavio da će bilo koji nasljednik odmah postati “nedvosmislena meta za likvidaciju”, piše BBC.
